EduShare

Nog een ecosysteem?

2012-01-25T08:19:00.003+01:00

Onlangs heb ik het boek Plastic Panda’s gelezen van Bas Haring. Een filosoof die zichzelf afvraagt wat nu de waarde van de natuur precies is. Die waarde is natuurlijk enorm, maar hoe divers kan en moet het eigenlijk zijn? Zijn conclusie is dat een ecosysteem niet valt of staat met het aantal soorten dat erin leven. Terwijl we in ons dagelijks natuurbeleid er vaak voor willen zorgen dat echt alle diersoorten kunnen overleven. Het liefst moet elk soort visje, grassprietje, vogeltje blijven bestaan. Dit kan alleen als we een gezond ecosysteem creëren en onderhouden. Binnen zo’n gezonde omgeving kan iedereen z’n ding doen en is er precies voldoende voedsel zodat elk soort kan blijven leven. Alleen zit de wereld helaas niet zo in elkaar. Als er een soort veel sterker is dan de ander, dan verliest het zwakke soort terrein. Is de conclusie van Bas.

Binnen de educatieve contentketen creëren we ook een soort ecosysteem. Dit doen we door open standaarden te ontwikkelen en door het aanbieden van neutrale (gratis) voorzieningen die er voor zorgen dat producten en diensten van verschillende aanbieders met elkaar kunnen communiceren. De gedachte is dat alle vissen in de vijver kunnen profiteren en dat zowel de grote als de kleine vissen hun producten en diensten makkelijker en vaak goedkoper kunnen aanbieden. Publieke en private partijen maken steeds meer gebruik van dit ecosysteem. Het aanbod wordt steeds transparanter en consumenten ervaren hierdoor dat er meer keus is.

En toen lanceerde Apple vorige week het nieuwe iBooks author en de nieuwe versie van iTunes U. Ik stelde me de vraag; Is ons ecosysteem binnen de ECK in gevaar? Apple wil al zijn gebruikers de mogelijkheid bieden om zelfstandig een boek te schrijven, vorm te geven, te publiceren en te distribueren. iBooks is een gratis applicatie waarmee je met een beetje Powerpoint ervaring al heel ver komt. Bijna allemaal te mooi om waar te zijn, maar Apple wil wel dat deze mooie creaties alleen verkocht worden via hun eigen iBook store. De gekozen e-pub standaard is net weer op een paar punten aangepast, zodat het alleen op een i-pad afgespeeld kan worden. Ze verwachten dus eigenlijk dat alle visjes in de vijver overstappen naar de Apple vijver. Apple maakt het namelijk ook juridisch onmogelijk om zowel een boek te verkopen in de iBook store als in bijvoorbeeld de Amazone shop of Bol.com, tenminste als je, je creatie in iBooks hebt gemaakt. Het is allemaal juridisch weer een beetje vaag. (zie ook) Ik vraag me daarom af of het product binnen de Nederlandse markt kan slagen? Dit is sterk afhankelijk van de keuzes van onze auteurs en uitgeverijen. Engelstalige boeken worden nu wel al aangeboden voor scherpe prijzen! De vraag is dus welke vissen in de vijver springen en hoe snel ze voedsel kunnen vinden onder de i-pad gebruikers. ;-)

Voor het gebruik van I tunes U heb je geen Apple product nodig, het werkt namelijk ook op een PC. In drie jaar tijd zijn er al meer dan 300 miljoen downloads geregistreerd en hebben 800 universiteiten een iTunes U-site waarvan bekend is dat de helft materiaal upload. Je kunt je gratis abonneren op verschillende vakken en domeinen en krijgt rijke arrangementen voorgeschoteld van boeken, artikelen, video’s en colleges. Voor het HO en WO is de dienst nu al fantastisch. Voor het PO, VO en MBO is er nog weinig content op het gewenste niveau. Maar wat er nog niet is kan natuurlijk komen. iTunes U richt zich in ieder geval meer op de open content.

Apple wil een rol spelen in het ecosysteem ‘educatieve content’ en doet dit zoals we dat gewend zijn met een krachtige combinatie van hardware en software. Helaas wel met een andere set standaarden, dan die we gewend zijn. Bas Haring zou denk ik zeggen; ‘Alleen de sterke soorten binnen een ecosysteem zullen overleven, maar hoeveel ecosystemen kunnen er ook binnen een sector blijven bestaan? Weet u al in welke vijver u gaat zwemmen?

Begrippenkader voor het onderwijs

2011-12-20T21:33:00.001+01:00

Suggesties om mijn blog deze keer over de inspirerende GEU-VO conferentie 2011 te houden. Ik kon alleen het ochtendprogramma en de lunch bijwonen (ik was uitgenodigd bij een internationale workshop van de Kunskapsskolan), maar dat was de moeite meer dan waard. Muisstil luisterde de zaal naar het betoog van Frank Kalshoven, die vanuit een economische invalshoek bloot legde dat in de publieke sector in het algemeen en het onderwijs in het bijzonder de arbeidsproductiviteit niet is gegroeid, en dat het gebruik van kapitaalintensieve middelen ver achterblijft ten opzichte van andere sectoren. Terwijl deze arbeidsproductiviteit ons juist sinds WO II onze welvaart heeft gegeven. Innovatie moet die trend doorbreken, dan is alles mogelijk. Ook de verhalen van Arend Runia (inkoopmodel Landstede Zwolle) en Stefan de Valk (om te innoveren moeten uitgevers en hun klanten dichter op mekaar zitten, en vooral de klanten hun behoeftes formuleren - overigens vind ik dit persoonlijk wel erg afwachtend ingestoken, volgens mij lopen er genoeg klasse-marketeers rond bij de uitgevers) waren de moeite waard. Opvallend vond ik dat vele bestuurders wegdoken als Victor Deconinck langsliep voor een quote.

Echter, de blog van deze week zal gaan over begrippenkaders. Begrippenkaders zijn hot anno 2011!! In de slipstream van web 3.0 - het gebruik maken van data uit allerlei bronnen die op allerlei verschillende plekken en uit allerlei verschillende systemen kunnen komen – komen de begrippenkaders haast vanzelf mee. Want om te weten wat iets betekent moet je goede afspraken maken over de betekenis van termen en aanduidingen, zodat een ieder precies weet waar je het over hebt. De semantiek is waar het om gaat. En dan zeker de formele termen waarover autoriteiten de zeggenschap hebben.

Een grappig voorbeeld vond ik in de LinkedIn-groep Ouders, school en buurt: een Maatschappelijk Vastgoed Begrippenlijst. Ook de PO-raad is hier bij betrokken, gezien het logo. Of de thesaurus voor Zorg en Welzijn: http://www.thesauruszorgenwelzijn.nl/index2.htm . Of het Essence-project met een fundamentele aanpak van het begrippenkader.
In het Vocabulaire-project van ECK2 kwam bij het ontwikkelen van de visie het onderwijs begrippenkader centraal te staan. Stuart Sutton van Achievement Standards Network noemde deze begrippen de ‘marbles’, de knikkers waar het om draait. In het (overigens formeel nog niet geaccordeerde) ECK2-visiedocument worden tal van toepassingen in diverse richtingen benoemd zoals verantwoording, het ontwikkelen van gepersonaliseerde leerpaden, het vinden van leermateriaal en internationale benchmarking. Wat kan er al niet met het begrippenkader!

In het genoemde ECK2 Vocabulaire-project is vastgesteld dat het Onderwijs Begrippenkader ontwikkeld dient te worden en onder beheer moet komen van EduStandaard, dat wil zeggen dat de Standaardisatieraad hierop gaat sturen. Dus een brede vertegenwoordiging van ‘het veld’, dwz. De sectorraden, de GEU, saMBO~ICT, en andere vertegenwoordigers van publieke- en brancheorganisaties, het Ministerie van OCW en vertegenwoordigende organisaties uit het HO en WO gaan hierover de scepter zwaaien.

Mijn voorspelling: het begrippenkader voor het onderwijs, daar gaan we nog veel plezier aan beleven, al in 2012. Dat vergt echter eerst nog wel kapitaalintensieve investeringen. Precies wat Frank Kalshoven op de GEU-conferentie aanbeval.

Data blijft de sleutel!

2011-11-04T15:54:00.003+01:00

Onze innovatie in het onderwijs heeft data nodig. Als we op maat en adaptief onderwijs willen vormgeven, dan is het vastleggen en doorgeven van het leerproces de sleutel. Binnen het onderwijs meten we op verschillende niveaus regelmatig waar onze leerlingen staan. Helaas gebruiken we deze data nog minimaal. De leeromgeving en onze methodes kunnen verrijkt worden met grote hoeveelheden data waardoor er een slimme leeromgeving ontstaat. Een omgeving die de kenmerken van zijn gebruiker goed kent en hierop kan inspelen. Zo kan een leerling met een leesachterstand ondersteund worden met grotere letters of een voorlees functie. Maar ook de methode zelf kan leerstof herhalen of juist versnellen wanneer leerresultaten veel slimmer gebruikt worden.

Technologien zoals het semantische web en learning analytics laten ons de mogelijkheden zien. Deze ontwikkelingen lijken ver weg, maar in theorie kunnen we een grote stap zetten wanneer we onze data beter beschikbaar stellen en delen. Binnen het ECK2 programma worden de eerste stappen al gemaakt. Er wordt hard gewerkt aan de ontwikkeling van een begrippenkader wat er voor moet zorgen dat we meer betekenis kunnen geven aan onze leer en toets-materialen. Ook wordt er een afspraak ontwikkeld waarmee leerresultaten doorgegeven kunnen worden tussen systemen. Hierdoor kan de leeromgeving nog beter communiceren met het leermateriaal.

Tijdens de Onderwijsdagen staan deze ontwikkelingen sterk op de agenda. ECK2 is goed vertegenwoordigt met drie sessies over digitaal toetsen, distributie en toegang en het arrangeren van leermiddelen. SURFfoundation lanceert het programma learning analytics waarin verschillende proeftuinen gestart worden die de mogelijkheden van slimme analyses op data zullen tonen. Ook heb ik ongelooflijk veel zin in de Keynote van Erik Duval die zijn visie op het thema learning analyics zal geven. Learning Analytics = Attention (Aandacht) management.

U komt toch ook?

Volle bak bij EduStandaard!

2011-09-16T17:40:00.010+02:00

Hebt u het artikel gelezen in de ECK nieuwsbrief:

---------------------------------------------------------------

Kennisnet en SURFfoundation hebben voor het beheer van NL-LOM onder de bestaande naam EduStandaard een nieuwe beheerorganisatie ingericht, en hebben de ambitie om uiteindelijk alle relevante onderwijsafspraken en toepassingsprofielen gezamenlijk te beheren. De Special Interest Group EduStandaard vormt een belangrijk onderdeel van deze nieuwe beheerorganisatie, die wordt ingericht op basis van de principes van Beheer- en OntwikkelModel voor Open Standaarden (BOMOS).

De oprichtingsbijeenkomst van deze SIG vindt plaats op 25 oktober 2011, bij SURFfoundation in Utrecht. Iedereen met interesse in of belang bij onderwijsstandaarden is van harte uitgenodigd voor deze bijeenkomst. Tijdens de bijeenkomst wordt de organisatie van het vernieuwde EduStandaard gepresenteerd, en wordt de rol van de SIG nader toegelicht. De Special Interest Group, die draait om communityvorming, kennisontwikkeling en –deling en visievorming, bepaalt zelf de kaders voor de activiteiten van de SIG. Er is ruim tijd om te discussiëren over de structuur en werkwijze van de SIG en welke richtingen de SIG kan volgen. Ook worden belangstellenden uitgenodigd om zitting te nemen in het kernteam van de SIG, dat de plannen verder zal invullen.

---------------------------------------------------------------

Binnenkort is de website van EduStandaard aangepast aan de nieuwe situatie. Hier vindt u onder andere het zogenaamde ‘Ei van HP’, waarin de samenhang van de 4 onderdelen van EduStandaard wordt gepresenteerd. De SIG EduStandaard bestaat dus uit alle geïnteresseerden en belangstellenden voor standaarden, opgedeeld naar interessegebieden. Daarmee wordt het voor de deelnemers behapbaar om betrokken te zijn bij de afspraken van

hun interesse. De SIG geeft advies aan de Standaardisatieraad. Hierin zitten sectororganisaties samen met publieke en brancheorganisaties zoals BIK, WRM, SaMBO~ICT, DANS, KB, VO Raad, GEU, SURF Foundation en Kennisnet. Binnen de SIG wordt een kerngroep aangesteld die de samenhang bewaakt over de diverse domeinen heen; de kerngroep vormt ook de link met de Standaardisatiegroep. Bureau EduStandaard begeleidt de processen en brengt expertise in nodig om het beheer goed uit te voeren.

En het gaat volle bakworden bij EduStandaard. Naast de afspraken die nu al worden beheerd, zoals NL LOM 1.0.1, SRU/SRW, metadata harvesting en Electronisch Leerdossier (concept) staan er ook nieuwe afspraken aan te komen uit het ECK2-programma. Het betreft de 'Unieke Persistente Identifier voor Leermateriaal en Metadatarecords' , een afspraak voor de uitwisseling voor leerresultaten en een nieuwe afspraak voor het uitwisselen en gebruik van toetsmateriaal (QTI).

En SURF is natuurlijk met haar klanten, de onderwijsinstellingen in het HO en WO, aan het bekijken welke andere afspraken en vocabulaires kunnen worden ondergebracht. Daarnaast bestaan er plannen om de ontwikkeling van het Onderwijs Begrippenkader (werknaam) in handen te leggen van de Standaardisatieraad van EduStandaard.

Het begrippenkader (bijv. lesroosters, leerling-/docentenprofielen, onderwijslogistiek e.d.). zal in ieder geval de inhoud van het onderwijs omvatten, met initieel nadruk op leerdoelen (‘learning outcomes’). Later worden mogelijk ook begrippen rondom het management van het onderwijs gestandaardiseerd.

Helemaal uitgekristalliseerd is het nog niet. En dat kan ook niet, want tal van betrokkenen moeten nog worden bijgepraat en hun mening opgehaald. Maar dat het lekker druk gaat worden, dat staat vast!

Pas toe of leg uit!

2011-06-20T10:07:00.006+02:00

Op 23 juni staat de NL-LOM afspraak op de agenda van het College Standaardisatie. Het advies van het Forum aan het college is positief. Kennisnet verwacht dan ook dat deze geharmoniseerde metadata afspraak voor leermaterialen een mooie plek krijgt op de "pas toe of leg uit" lijst voor open standaarden.

Binnen de onderwijssector kwamen al eerder de NTA 2035 E-portfolioNL en het OAI-PMH protocol op de lijst terecht. De adoptie van deze standaarden hebben niet de versnelling gekregen die we hadden gehoopt. Het Forum standaardisatie heeft niet de middelen om in alle sectoren controles uit te voeren. Pas toe of leg uit wordt daardoor in veel gevallen niet opgevolgd. Wel kan het Forum samenwerken met de onderwijs sector om hier oplossingen voor te bedenken.

De onderwijssector zal daarom zelf de handen op elkaar moeten krijgen om de afspraken die we maken ook echt toe te passen. Uit diverse gesprekken in het kader van het ECK2 programma van Kennisnet, de GEU en SLO blijkt een behoefte aan gesprekken met het Forum standaardisatie, OCW, Surf en de Sectorraden. Centrale vraag is hoe we met elkaar een programma van eisen kunnen formuleren die door alle onderwijs instellingen gebruikt kan worden bij de aanschaf van digitale leermaterialen en afspeelomgevingen. De klant bepaalt immers welke open standaarden gebruikt worden en welke niet.

Maar dan moet er wel een goed aanbod zijn van producten die voldoen. Een standaard die vandaag op de lijst 'pas toe of leg uit' staat is niet morgen geïmplementeerd. Hoeveel invloed hebben de instellingen en welke versnelling kunnen ze creëren als we het goed organiseren? De onderwijssector is het in ieder geval unaniem eens dat de beschikbaarheid en de bruikbaarheid van digitaal leermateriaal omhoog moet. De distributie problemen die er zijn moeten opgelost worden en docenten en leerlingen moeten in enkele stappen hun materiaal kunnen kiezen en gebruiken. De implementatie van open standaarden functioneert als een motor voor de keten. Alleen op deze manier worden diensten en producten verbonden. We hebben als keten van onderwijsinstellingen, leveranciers en onderwijsbegeleidingsdiensten de verantwoordelijkheid om de kansen die het gebruik van open standaarden met zich meebrengen te benutten. Elke organisatie moet nog beginnen met de plannen voor 2012. Laten we gezamenlijk optrekken in het samenstellen van beleid als het gaat om het gebruik van open standaarden.

Scholen ook aan het stuur bij gebruik van tussendoelen

2011-05-15T21:50:00.034+02:00

Recent mocht ik aanschuiven bij een presentatie bij Kennisnet over Les2.0 door Paul Vermeulen en Sanne Lusink. Ik werd getriggerd door een uitspraak op p. 78 van het zeer leesbare boekwerk ‘Arrangeren doe je zo!’. Men heeft een zgn. leerdoelenmatrix ontwikkeld waarin op detailnivo per vak- of leergebied de benodigde kennis en vakvaardigheden (in Achievement Standards Network***)-termen ‘learning outcomes’, de tussendoelen) worden beschreven. Deze leerdoelenmatrix, zo stelt Les2.0, is noodzakelijk om het curriculum-dekkende karakter van de gemaakte lessen te bewijzen. Blijkbaar hebben de (overigens helaas niet vrij toegankelijke) lesplannen van Les2.0 deze neutrale kapstok nodig om vertrouwd te worden door de docenten. Logisch als je je verplaatst in de positie van de docent die delen van het methodisch materiaal heeft vervangen of aangevuld door de arrangementen van LES2.0 en nu aan ouders moet gaan uitleggen dat deze aanpassingen geen enkele relatie hebben tot het zakken van hun kind voor de tentamens.

De vergelijking dient zich aan voor de commerciële equivalenten van de Les2.0-arrangementen: de vertrouwde, beproefde en breed gebruikte methodes van de uitgevers. De kerndoelen/eindtermen zijn uiteraard goed afgedekt, maar in hoeverre is het voor de docent duidelijk hoe de methode ingaat op de onderliggende tussendoelen? En als hij hierin wat wil aanpassen, hoe weet hij welke impact dat heeft?

Stel nu eens voor dat ook de uitgevers nauwkeurig kunnen laten zien hoe de methode precies relateert aan het formele curriculum, welke voordelen zou dat kunnen hebben? Allereerst natuurlijk de check dat wordt voldaan aan de curriculumeisen: niet onbelangrijk, zeker voor nieuwe of gewijzigde curricula! Tevens verkrijgt men inzicht in de mate waarin een methode specifieke onderdelen behandelt.

Ervaren docenten weten natuurlijk zelf wel dat voor hetzelfde vak/leerjaar de diverse methodes hun aandacht zeer verschillend verdelen over de onderdelen van het curriculum. Misschien zou dat wel efficiënter kunnen? Een ander voordeel ligt in de mogelijkheden om ander (al dan niet open) leermateriaal bij te kunnen ‘mixen’ in de leidende methode met vooral als doel meer ‘onderwijs op maat’ te kunnen bieden. Niet alleen de docenten geven deze behoefte aan, nogmaals bevestigd door de uitkomsten van de Leermiddelenmonitor 2010/2011van SLO (lees bijv. p. 15). Maar ook uitgevers spelen volop in op deze trend van bijmixen middels online uitbreidingen in hun methodes. Bijv. op basis van de paragraaf-indeling kan online eigen of andere lesmateriaal toegevoegd worden, al dan niet gelijk gedeeld met de methode-community. Een Teleblik-filmpje aldus gelinkt door een deskundige docent ter verduidelijking van de lesstof, is vele malen goedkoper dan zelf een filmpje op maat produceren.

Uiteraard gelden er wel een aantal essentiële randvoorwaarden om dergelijke wensen te realiseren. In ieder geval de noodzaak van kwalitatief goede en breed gedragen detail-beschrijvingen van het curriculum die niet elk jaar weer wijzigen. Deze kennen we in Nederland nog nauwelijks, onder andere omdat dit strijdig zou zijn met de vrijheid van inrichting van onderwijs. Noodzakelijke ingrediënten! Ook Europees wordt de noodzaak hiervan onderkend, er is inmiddels een initiatief om te komen tot een European ‘Achievement Standards’ Bank.

Daarnaast zullen alle betrokkenen ruim de tijd moeten krijgen hiermee hierover kennis op te bouwen, hieraan te gaan werken, en in de praktijk werkbare oplossingen te creëren. En het lijkt erop dat hiervoor ook wel veel ICT-technologie nodig, zoals de oplossingen van Achievement Standards Network of van de Australian ScOT laten zien. Voor wie snel wil beginnen: de projecten ‘Arrangeren’ en ‘Ontwikkelen en beheren van vocabulaires’ binnen het ECK2-programma zullen in dit domein een flinke boost geven (hopelijk mét de arrangementen en de leerdoelenmatrix van Les2.0 :/)) ).

Tot slot: om bovenstaande te realiseren spelen scholen een belangrijke rol: als afnemers van de producten kunnen zij aangeven wat hun wensen zijn en met hun leveranciers afspraken maken over de invulling daarvan en de termijn waarop. Het zou goed zijn als de scholen zich nog meer als klant op gaan stellen en hier een veel meer leidende rol gaan nemen om deze ontwikkeling te stimuleren. Vóór alles zijn tenslotte al die jarenlange investeringen in de Educatieve Contentketen bedoeld om een klantgerichte keten te ontwikkelen

die ten dienste staat van de docenten en zijn leerlingen. Overigens zijn er nog veel meer gebieden aan te wijzen binnen de ECK waar een meer sturende hand van de gezamelijke scholen de ECK verder omhoog kan stuwen. Om maar te noemen: het gebruik van een eenduidige standaard voor het uitwisselen van leerresultaten en voor het uitwisselen van toetsresultaten; of open standaarden voor de toegang en distributie van leermateriaal.

***) Achievement Standards Network (ASN) heeft over een periode van ruim 10 jaar de tussen/leer-doelen beschreven van het Amerikaanse onderwijs, en beschikbaar gesteld voor zowel computers als voor mensen. Hiervoor is LinkedData-technologie gebruikt. Hun aanpak vindt inmiddels navolging in diverse landen waaronder Australië.

Cisco en Microsoft wijzen ECK de weg

2011-03-28T13:17:00.005+02:00

Zoals Johan Cruyff altijd zegt: ‘da’s logisch' .

Zo logisch heb ik de doorkijk naar 21st century educatie ervaren bij het bezoek van Amerikaanse gasten enige weken terug, waarbij de learning experience zo goed als mogelijk afgestemd kunnen gaan worden aan de behoeftes van individuele leerling tijdens zijn of haar leerperiode (‘life long learning’). Anders gezegd: de optimale mix van gesloten en open leermateriaal om het individuele leerpad van een leerling te ondersteunen.

Met Amerikaanse gasten doel ik op het 3-daagse werkbezoek dat Diny Golder en Stuart Sutton, beide werkzaam bij de Achievement Standards Network van Jes&Co, hebben doorgebracht bij Kennisnet. Centraal in hun bezoek stond een presentatie voor de workshop van het project Arrangeren van ECK2 van projectleider Nico Verbeij op de dinsdag, maar daarnaast hebben Diny en Stuart - overigens zeer innemende mensen - uitgebreid gesproken met Jeroen Hamers, Leonie en Phil vanuit het Educational Linkedscape-project; met Frans Berkhof van SLO en met het Edurep-team van Wim en Theo.

Krachtpatsers als Microsoft en Cisco ontwikkelden de afgelopen decennia nieuwe technologie waar onvoldoende kennis voor aanwezig was om deze goed in te zetten. Daarom was het noodzakelijk om experts efficiënt en effectief op te leiden. Opleidingen als CCNA, CCDA en MCSE werden uit de grond gestampt, zonder historische ballast. Nauwkeurig werden in kleine stapjes de noodzakelijke onderdelen beschreven voor de leerlijn die leidde tot het diploma: benodigde theoretische kennis, competenties, praktische vaardigheden. Bij elk stapje hoorde een assesment waarvan de uitkomst bepalend is voor de volgende stap in de leerlijn: extra oefenstof, bijles door een peer-student, verandering van aanpak omdat een leerling veel visueler is ingesteld dan het gemiddelde, of een flinke stap voorwaarts omdat de leerling de materie eigenlijk al overziet.

Deze manier om de leerlijn op te zetten is de afgelopen 10 – 15 jaar door Achievement Standards network toegepast om opleidingen die al een veel langere historie hadden, te ontleden en inzichtelijk te maken. Dat leidde voor het voortgezet onderwijs van de 51 amerikaaanse staten tot - op dit moment – 350.000 (!!) learning outcomes of ‘achievement standards’: nauwkeurig gedefinieerde tussendoelen, vakinhouden of wat een tussenstapje dan ook beschrijft. Essentieel hierin is dat elke learning outcome uniek identificeerbaar is op het internet, en dat er een relatie gelegd kan worden tussen een learning outcome en bijv. een learning resource. Een relatie kan zijn: leerobject A (of: paragraaf 3.1) leidt op tot tussendoel 7.3, hetgeen beproefd kan worden met testje B. Granularity is hierbij een belangrijk begrip: de grootte van de stap die wordt beschreven. En de technologie die de hiervoor noodzakelijke flexibiliteit biedt: semantische web of web 3.0.

En dergelijke aanpak lijkt ook voorstelbaar in het Nederlandse onderwijs. Een schets: de neutrale kapstok van de leerlijn voor het vak Engels voor HAVO 2 wordt ontwikkeld door SLO. Deze kapstok bevat zo min mogelijk didactiek en keuzes voor het ‘hoe’ (volgorde of sequencing, methodiek, etc), maar bevat wel een nauwkeurige beschrijving van alle onderdelen van de leerlijn. Daarnaast kunnen uitgevers in hetzelfde domein eenzelfde nauwkeurige beschrijving van hun methode aanbieden, bijv. van de hand van de inhoudsopgave. Voordeel is dat deze zeer bekend is bij de docenten. Vervolgens kunnen relaties worden gelegd tussen een bepaalde paragraaf en bepaalde tussendoelen of vakinhouden, en ook met ander leermateriaal uit bijv. Wikiwijs of de collectie van SchoolTVBeeldbank. De waarde van de gelegde relatie wordt – net als in het echte leven – bepaald door de gebruiker en hangt oa. af van wie de betreffende relatie legt.

Welke voordelen kan dit opleveren? Voor de uitgever kan zijn veelgebruikte methode verantwoord worden aangevuld met nieuw materiaal van elders, bijv. een toepasselijk Teleblik-filmpje. Een klein stukje lesmateriaal voor een specifiek leerdoel kan nu verantwoord geklikt worden in de leerlijn . Een docent kan vanuit de formele leerlijn keuzes maken voor specifieke leerlingen in specifieke situaties. Een leerling kan …..

Het concept van informatie over een leerobject lijkt in bovenstaande werkwijze te veranderen: van centraal verzamelde metadata door de producent kan relevante informatie over het leerobject overal staan en door iedereen worden gecreëerd. Met inbegrip van bijv. het leerresultaat dat een specifieke leerling met een bepaalde achtergrond in een specifieke situatie heeft behaald met een stukje lesstof … maar dat lijkt nog écht toekomstmuziek.

Duidelijk is dat dit een open model is: wil je meedoen, dan bied je je leerlijn of je methode (bijv. de inhoudsopgave is al een eerste stap) of je stukje leermateriaal aan om mee te verbinden, om aan te relateren. Zodat docenten en leerlingen al navigerend de beste leerervaring kunnen creeren. En dat we dat willen lijkt me: logisch!

Alles komt samen...

2011-02-23T22:59:00.001+01:00

Gisteren, op 22 februari, organiseerde het ECK2 programma zijn eerste seminar arrangeren. Een project waarvan nog niet bekend is welke kant het op gaat. Doel is in ieder geval om relaties te leggen tussen de methodes van uitgeverijen en de open (publieke) leermaterialen. In de afgelopen twee jaar zijn er veel discussies geweest met betrekking tot ons begrippenkader in de ECK. Uitgeverijen gebruikten andere definities bij de woorden leerlijn en leerarrangement dan organisaties zoals Kennisnet, SLO en de VO-raad. Door deze semantische discussie kregen we soms de indruk dat onze visies uit elkaar dreven, maar doordat we het afgelopen half jaar veel tijd en energie in deze semantische discussie hebben gestoken lijken we op de goede weg te zijn. Inmiddels ligt er een definitie van het begrip ‘leerlijn’ die door de uitgeverijen en door Kennisnet, SLO en de VO-raad ondersteund wordt.

De sessie begon gisteren met een inspirerend verhaal van Diny Golder (Executive director Jes&co).Deze organisatie heeft alle curriculaomschrijvingen uit de verschillende Amerikaanse staten gemapt en vertaald in RDF begrippen. Dit semantische web van begrippen heeft gezorgd voor de mogelijkheid om relaties te leggen tussen leermaterialen, maar ook tussen personen en leermaterialen. De semantische techniek wordt door velen als de volgende stap gezien. Het leggen van relaties tussen leermaterialen is wenselijk, maar ook het mappen van de verschillende leerlijnen is noodzakelijk om een doorlopende leerlijn te creëren. Hier ligt een schone taak voor SLO, welke zeker ondersteund zal worden door Kennisnet.

Vervolgens hebben de aanwezige uitgeverijen (Malmberg, Noordhoff, Thieme en CNF) in tien minuten hun visie op arrangeren laten zien. Opvallend is dat alle presentaties nieuwe productontwikkelingen lieten zien waarin de docenten eigen/open materialen kunnen toevoegen aan hun methode. Wat nog veel meer opvalt is dat ze allemaal hun eigen omgeving hebben gebouwd om dit te kunnen doen en dat de relatie met producten als Wikiwijs nog niet is gemaakt. Maar de visie op arrangeren is duidelijk: De grote groep docenten wil een methode als basis gebruiken en wil kunnen aanvullen en variëren met andere materialen. Dat maken deze nieuwe producten wél mogelijk. Persoonlijk vraag ik me wel af wat scholen nu met hun ELO gaan doen, maar daar kom ik in een andere blog nog weleens op terug. ;-)

Wat ik zo bijzonder vond aan het seminar was dat alles samen kwam. We maken grote stappen in onze semantische discussie over leerlijnen en arrangeren en er wordt door partijen serieus gekeken naar het semantische web als oplossing voor het verbinden van leermaterialen en leerlijnen. 2011 belooft een interessant jaar te worden,het is alleen de vraag hoe snel we met elkaar deze marathon uit kunnen lopen.

Metadata: minder kunnen we het niet maken, makkelijker wel!

2011-01-10T13:24:00.006+01:00

auteurs van deze blog: Jeroen van Vuuren (sr. consultant bij VKA) en Henk Nijstad (sr. productmanager Standaarden en ECK bij Kennisnet)

Metadateren betekent dat aan leermateriaal elektronische labels worden gehangen, die de kenmerken van het materiaal beschrijven, waardoor zoeken, vinden en hergebruiken mogelijk wordt. Het is als het ware een inhoudelijk archiveringssysteem van gedigitaliseerd leermateriaal. Metadateren is momenteel nog handwerk. Daar zal verandering in moeten komen, zo betogen de auteurs van dit artikel. Als het proces van onderwijsontwerpen ondersteund wordt door ICT komen metadata geautomatiseerd beschikbaar. Tevens opent dit de deur naar veel rijkere metadata die niet alleen tijdens het ontwerpen ontstaat, maar tijdens de hele lifecycle van een leerobject.

Stand van zaken

Handmatig metadateren is bewerkelijk en dus duur. Daarnaast worden de kwaliteitseisen die er aan metadata worden gesteld steeds hoger, omdat ontwikkelaars en gebruikers er samen achter komen dat er met beperkte of verkeerde metadata niet gevonden kan worden wat er gezocht wordt. Tel daarbij op dat er de komende periode een enorme toename van digitaal leermateriaal te verwachten is, dan zal duidelijk zijn dat we het metadateren anders moeten gaan aanpakken.

De explosieve toename van leermateriaal blijkt bijvoorbeeld uit de ambitie van VO-content. Samen met haar partners heeft VO-content de ambitie om tussen nu en januari 2015 door te groeien van een gemetadateerde collectie van ongeveer 6000 klokuren leermateriaal op dit moment naar 30.000 klokuren leermateriaal in januari 2015. Een toename van 6000 uur per jaar!

Andere aanpak

Aan leermateriaal zit een inhoudelijke en een didactische component. Daarnaast wordt leermateriaal altijd bezien in een groter verband. Gebruikers vragen niet om materiaal voor een onderdeel van een les of voor één les. Ze willen materiaal voor een serie lessen, voor een heel trimester of voor een heel jaar. Dat betekent dat een ontwerper van leermateriaal vanuit een leerlijn een onderwijsontwerp maakt met oog voor de inhoudelijke en didactische kant van het leermateriaal. Dit levert een pakket ontwerpeisen waar op dat leidend is voor ontwerpers van leermateriaal. Met enige fantasie zijn die ontwerpeisen te beschouwen als metadata. Waar het nu op aan komt, is dat ontwerpers met elkaar één taal gaan spreken en zich hier ook aan houden. Als dit namelijk niet lukt , gaat dit direct ten koste van de uitwisselbaarheid en dus van de bruikbaarheid van het leermateriaal.

Eén taal spreken begint bij het goed definiëren en gebruiken van termen als kerndoelen en eindtermen, tussendoelen, vocabulaires, onderwijsconcepten, didactisering, leerlijnen, curricula, arrangementen en lesplannen. Ontwerpeisen en metadata moeten in elkaars verlengde komen te liggen. Kortom, er moeten gestandaardiseerde afspraken komen over de inhoudelijke en didactische kant van het ontwerpproces. Hiermee bedoelen wij het proces dat start bij de doelen van het onderwijs en eindigt bij de beschrijving van de leersituatie die met leermateriaal ondersteund kan worden.

Semantisch web

Op dit moment wordt veel leermateriaal hoofdzakelijk gemetadateerd op drie kenmerken, namelijk vak, niveau en leerinhoud. Dat sluit aan bij zoekvragen van gebruikers als bijvoorbeeld: ”Ik zoek leermateriaal voor Nederlands, grammatica, havo, leerjaar 1.” Wij verwachten echter dat gebruikers hun vraag zullen aanvullen met aspecten van didactische aard, zoals de leerpsychologische en of didactische opbouw van het leermateriaal, aanwezigheid van motivatieprikkels in het materiaal, aandacht voor vereiste voorkennis, de beschikbaarheid van toetsmateriaal. Dit stelt aanvullende eisen aan goede metadata.

Het automatiseren van het aanmaken van metadata vergemakkelijkt dit proces. Wij verwachten dat dit in de nabije toekomst al het geval zal zijn. Denk bijvoorbeeld aan: ‘waar en door wie is het leermateriaal gebruikt, en welke resultaten zijn er mee behaald, door wie en in welke context’. In deze nieuwe situatie zijn alle processen rondom een leerobject met elkaar verbonden en genereren samen informatie over het leerobject binnen een (semantisch) web, de zorgenaamde “Educational Linkedscape”. De eerste schreden op dit pad worden al gezet door koploperlanden als de VS en Zweden. Hieruit komt een schat aan relevante metadata over het leerobject voort die door anderen kan worden benut. Of en welke metadata uiteindelijk bruikbaar in het onderwijs zijn bepaalt uiteraard de ontwerper van het onderwijs zelf.

Kortom, metadata: minder kunnen we het niet maken, makkelijker wel!

- deze blog wordt ook gepubliceerd in licht gewijzigde vorm in de februari-editie van 'Van 12 tot 18'

Laat je ego los

2010-11-22T19:25:00.003+01:00

Om te kunnen innoveren is samenwerking de sleutel die het onderwijs in handen heeft. We hebben in de afgelopen jaren een netwerk gecreëerd van tientallen organisaties met verschillende rollen en verantwoordelijkheden. Profit en non profit organisaties lopen in het onderwijs veelvuldig door elkaar. Onderwijsdiensten, producten, adviseurs, opleidingen en leermaterialen. Ze worden allemaal op verschillende manieren aangeboden en verrekend. Dit maakt het samenwerken tussen organisaties lastig, want er zijn wezenlijke verschillen in de belangen.

Toch is samenwerken de sleutel tot succes en gelukkig zijn er steeds meer organisaties die zich dit realiseren. Scholen maken steeds vaker een vuist richting leveranciers en eisen dat de gewenste koppelingen gaan werken. Voorbeelden zijn de OMO scholen en de ROC scholen die gebruik maken van N@tschool. Beide samenwerkingsverbanden eisen dat de distributie van hun leermateriaal volgens één protocol gaat verlopen. Leerlingen en docenten moeten autorisatie krijgen tot het materiaal met één wachtwoord en hebben hier verder geen omkijken meer naar. Het moet gewoon werken!

Dit is makkelijker gezegd dan gedaan. Binnen het programma Educatieve Contentketen2 (ECK2) hebben Kennisnet , SLO en de GEU een groot aantal gezamenlijke doelstellingen bepaald die de toegankelijkheid en bruikbaarheid van leermateriaal moeten verbeteren. Het is een unieke samenwerking, omdat profit en non profit organisaties samenwerken aan één gemeenschappelijk doel. Om dit doel te bereiken moeten er duidelijke afspraken gemaakt worden over de manier van aanbieden en distribueren van leermateriaal. Uitgeverijen lijken zich te realiseren dat samenwerking met scholen en organisaties zoals Kennisnet en SLO een belangrijke voorwaarde is in het succesvol aanbieden van dit materiaal. De uitgeverijen hebben hiermee een belangrijke ‘mindswitch’ gemaakt die in 2011 moet uitgroeien van een papieren afspraak naar de realiteit.

De samenwerking met SLO en de GEU is een mooi voorbeeld voor andere profit en non profit organisaties. Als het Nederlandse onderwijs er in wil slagen om te innoveren, dan moeten we onze belangen opzij zetten. Mijn advies: laat je businessmodel los en begin met samenwerken. Je bent pas echt intelligent als je durft samen te werken met iemand die slimmer is dan jij.

Curriculum mapping: spectaculair perspectief! ( It's the open leerlijn, you stupid ! )**

2010-10-15T17:03:00.026+02:00

In Oostenrijk, waar ik deze zomer met mijn gezin op vakantie was, heb je prachtige vergezichten vanaf de bergtochten. Voor vergezichten op het gebruik van digitaal leermateriaal moet je daar echter niet zijn. Hoewel ze een alleraardigst (en succesvol) Wikiwijs/community-achtige portal hebben (Education Highway) hebben ze recent aangegeven af te willen van het single portal-single repository-concept. Ze willen overstappen op een soort educatieve … contentketen. Aha!

Vergezichten heb ik tot nu toe ook nog niet echt gevonden in Brussel (LRE, ASPECT). Op de SE@M-conferentie begon al iets te dagen, en op de laatste EDRENE-conferentie, in Kopenhagen vorige week, werd wat mij betreft een spectaculair perspectief geschetst. Je hebt zo van die dagen dat opeens dingen duidelijk worden, connecties worden gelegd, dat puzzelstukjes vallen…

Wat we met Edurep al langzamerhand zien, bevestigt Daniel Rehak van ADL met zijn Digital Manifesto: er ontstaat een overvloed aan gefragmenteerde leerobjecten in alle vormen van kwaliteit, open en betaald, etc. Hoe vindt de docent met zijn leerling het beste materiaal voor de juiste context, en hoe weet hij/zij in hoeverre dit gaat bijdragen aan de leerdoelen van een specifieke leerling ? Om deze problematiek op te lossen is learningregistry.org opgezet samen met het Ministery of Education van Obama. Edurep 3.0!

De oplossing voor deze problematiek lijkt echter al voorhanden en beschikbaar! Diny Golder van Achievement Standards schetste een hele infrastructuur voor open leerlijnen op basis van gedetailleerde curriculum-beschrijvingen. De infrastructuur bestaat volgens hun website uit 5 verschillende componenten:

A repository of academic standards each with its own Uniform Resource Identifier (URI)
An input tool, enabling direct input of standards documents into the repository
Viewers and web services to access the standards
A resolution service that resolves the Uniform Resource Identifier into machine readable text
A network of organizations that share, use, develop tools and leverage the technical advantages of the ASN in improving education

Maar zou dit allemaal werken, of is het nog toekomstmuziek? Mijn collega Leonie was al surfend op het internet gestuit op een paar prachtige voorbeelden van websites waar complete leerlijnen, gebaseerd op gedetailleerde curriculum beschrijvingen, doorzoekbaar waren met voor elk onderdeel beschikbaar (open) leermateriaal inclusief toetsen.

Op de University of Pensylvania heeft de department of education de SAS (Standards Aligned Systems) ontwikkeld. Gebaseerd op het regionale curriculum framework biedt deze website complete leerlijnen.

Ook via de Thinkfinity community kun je op diverse manieren vanuit de leerlijn een compleet aanbod van rijkelijk gevulde leerlijnen vinden, in welke staat je ook woont.

Als partner in de Thinkfinity-community heeft National Geographic in hun Expeditions-webportal tal van leerlijnen beschikbaar gesteld in het domein van brede geografische domein. Grafisch ook erg leuk.

Tot slot faciliteert de Science Literacy Maps, het tool van de NSDL (National Science Digital Library), voor docenten en leerlingen om vanuit de leerdoelen leermateriaal te vinden voor ‘science & math’.

Al deze voorbeelden zijn, zo vertelde Diny Golder, portal-applicaties die gebouwd zijn op de RDF-infrastructuur van Achievement Standards Network. Het werkt dus blijkbaar!

Naast het ‘geweld’ van ASN vertelde Fredrik Poulsen dat de Zweden ook al flink aan het nadenken zijn over curriculum beschrijvingen en de relatie met leermateriaal. En passant vestigde hij de aandacht op de pogingen om een standaard te ontwikkelen voor het beschrijven van het curriculum(CEF, Curriculum Exchange Format).

In Noorwegen bleek een (RDF-gebaseerd) tool ontwikkeld waarmee – door het verbinden van leerobjecten met de leerlijn – automatisch contextuele metadata aan dat leerobject wordt toegevoegd.

En Allard Strijker van SLO presenteerde vanuit de Nederlandse situatie over ‘Learning trajectories & repositories’. Kortom: er blijkt veel te gebeuren in het curriculum-domein.

Wat zouden vervolgstappen kunnen zijn voor Nederland ? Om verder te kunnen gaan zijn gedetailleerde beschrijvingen van alle curricula voor alle typen onderwijs nodig: zonder deze beschrijvingen is het leermateriaal niet te plaatsen in het grotere geheel van de leerlijn en dus in feite onbruikbaar voor de docent. En Nederland heeft hier een forse achterstand ten opzichte van landen als Amerika, want vanwege de vrijheid van inrichting van onderwijs http://nl.wikipedia.org/wiki/Vrijheid_van_onderwijs mag het curriculum van oudsher slechts op hoofdlijnen worden beschreven. Bijv. Wikiwijs heeft deze behoefte onderkend, voor 2011 zijn er plannen voor de beschrijving van tientallen leerlijnen. Dé expertise hiervoor ligt natuurlijk bij SLO, het nationale expertise centrum in Enschede. Wellicht kan er ook worden afgekeken van landen als Zweden, Australie en de USA.

Daarnaast is het zaak het framework van Achievement Standards Network goed te bekijken. Wellicht dat hier al veel (open source) beschikbaar is om de inrichting in Nederland op te baseren.

Tot slot lijkt het goed te investeren in de rol die semantisch web kan spelen in het realiseren van de onderliggende funderingen om deze ontwikkelingen te ondersteunen. Binnen het Surfnet-Kennisnet programma is er al onderzoek uitgevoerd, in 2011 zal dat veel concreter op het domein van curriculum framework focussen. Oa. mijn collega Jeroen Hamers is hier al volop mee bezig.

In dat kader een geweldig filmpje uit de presentatie van Allard Strijker over metaweb om af te sluiten

Adoptie en erkenning met behulp van een dienst.

2010-09-15T13:36:00.002+02:00

De adoptiestrategie van een standaard is ongelooflijk belangrijk wanneer we willen spreken over een breed gedragen en geïmplementeerde oplossing. In het beheer en ontwikkelmodel voor open standaarden (BOMOS) wordt er kort aandacht gegeven aan het thema. Hierin wordt als middel de pas toe en leg uit lijst van het Forum standaardisatie genoemd en de norm documenten van de NEN. Natuurlijk is het ongelooflijk belangrijk om het document/de afspraak op een hoog ambtelijk niveau te brengen. Maar wat mij betreft is de beste adoptie strategie toch door de klanten te laten zien dat het rendement van hun product of personeel omhoog kan. Er moet een duidelijk meetbaar resultaat bereikt worden en dit moet leiden tot een kostenbesparing of een duidelijke kwaliteitsverbetering. Wanneer dit niet het geval is, zal de klant en dus ook de leverancier geen gebruik maken van de standaard. Mijn ervaring is dat het eigenlijk niet draait om de standaard, maar om de service die de standaard in combinatie met een dienst kan leveren. Een belangrijk principe wat hierbij gehanteerd moet worden is dat de standaard altijd leidend moet zijn ten opzichte van de dienst. Een standaard wordt dus nooit aangepast, omdat dit de specifieke dienst beter uitkomt. De standaard wordt gezamenlijk met het veld ontwikkeld en beheert waarop de verschillende diensten de benodigde service genereren.

Kortom een dienst kan niet zonder standaard, maar een standaard zonder dienst wordt nauwelijks geadopteerd. Het gaat om de wisselwerking tussen de dienst en de standaard die de adoptie zullen bevorderen.

Grau ist alle Theorie, und grün …

2010-08-19T15:32:00.006+02:00

Europa heeft haar eigen Edurep (anagram ?!): de Learning Resource Exchange (LRE). Na meer dan 6 jaar ontwikkeling vanuit voornamelijk Europese R&D-projecten biedt de LRE sinds december 2008 haar publieke diensten aan het onderwijs. Recent is het governance model gewijzigd en staat de stuurgroep van de LRE voor een luttel bedrag open voor een elke serieuze stakeholder.

Net als Edurep is de LRE een centrale harvester die via OAI PMH uit inmiddels 20 repositories verspreid over Europa haar metadata verzamelt. Ook de LRE indexeert de metadata en beantwoordt vragen van zoekportals over de vindbaarheid van leerobjecten . De LRE richt zich, vanuit authentiek Europees gedachtengoed, alleen op zgn. travel well-content. Dat is content direct op met beperkte moeite gebruikt kan worden in de diverse taal- en cultuurgebieden in Europa. Inmiddels heeft de LRE 200.000 leerobjecten en een handvol zoekportals. Ook mogelijkheden voor het uitwisselen voor reviews en ratings worden geboden, echter alleen nog via het eigen zoekportal en via een intern format. En niet, zoals Edurep, als onderdeel van de standaard dienstverlening voor het gezamelijk verzamelen en delen van reviews en ratings met de aanbieders en afnemers.

Structurele verschillen zitten in de positionering. Kennisnet heeft Edurep als dienst neergezet, waarbij de productmanager verantwoordelijk is voor het lifecycle management. Een dienst garandeert continuïteit, gaat uit van klantbehoeftes die de dienstontwikkeling drijft, en de productmanager wordt aangestuurd op het ontwikkelen van SMART korte en langetermijn doelstellingen. Doelstellingen voor 2010 zijn bijv. het binnenhalen van 20 nieuwe collecties met content liefst op aggregatienivo 3 en 4, 10 nieuwe zoekportals en 30% groei in ‘diepe metadata’ en vergroting marktaandeel bij MBO-instellingen. De organisatie achter Edurep is hierop ingericht. De TPM (technisch productmanager) is samen met de FAB (functioneel applicatiebeheerder) verantwoordelijk voor de technische realisatie van de platformdienst. Zij werken met een soort eco-systeem van toeleveranciers om hun doelen te realiseren. Relatiemanagers en de Adviseur Diensten zijn verantwoordelijk voor het binnenhalen van nieuwe gebruikers en het goed begeleiden richting aansluiting.

De LRE is nog veel meer als project gepositioneerd, wordt formeel ook geduid als ‘ongoing project’. Ontwikkeld vanuit grote Europese projecten als ARIADNE en eContent-Plus hebben de MoE (Ministries of Education) lange tijd gezocht naar de juiste formule voor een vervolg. Standaarden-goeroe David Massart is verantwoordelijk voor de technische koers en heeft binnen EUN-zelf enkele developers in dienst die LRE doorontwikkelen. Waar bij Edurep doorontwikkeld wordt op zoektechnologie die gebaseerd is op best-practices op mondiaal nivo (open source suite MERESCO), werkt LRE veel meer met eigen doorontwikkelingen.

Maar het grootste verschil kan beter worden getypeerd als pragmatisch & operationeel vs. wetenschappelijk en meer technologie-gedreven.

Edurep heeft een veel pragmatischer en operationeler focus. Met bijna 800.000 leerobjecten, 50+ repositories, 7 portals die sociale metadata aanleveren en tonen en grote(-re) zoekportals zoals Wikiwijs, SLO Leermiddelenplein, Teleblik, ELO’s als Teletop en Fronter kan er elk moment gebeld worden met een operationele vraag of een wens voor nieuwe functionaliteit. Door de klantdruk en operationele issues ontstaat creativiteit voor nieuwe ontwikkelingen als metadatastromen en een aanvullende NL-LOM (voorheen: CZP) wiki-record. Een ander voorbeeld is het verzamelen en delen van sociale metadata over leerobjecten: na een quickscan van de beschikbare standaarden en best-practices, is in 2009 de hreview-structuur geïmplementeerd via de SMB, de Sociale Metadata Brooker. Bij de LRE is pas deze zomer een studie gestart die grondig onderzoek gaat doen naar wetenschappelijk verantwoorde oplossing hiervoor; na dit brede Europese traject zal LRE zich erover buigen. Overigens zal vanuit Kennisnet uiteraard de gekozen hreview-route hier prominent worden ingebracht.

Zowel de meer wetenschappelijke aanpak als de pragmatischer manier hebben allebei hun voor- en nadelen. We kunnen in ieder geval heel veel van mekaar leren!!

En aanvullend hierop: Edurep gaat 2 wetenschappelijke publicaties presenteren als short paper op de SE@M-conferentie eind september in Barcelona. ‘Where is the user? Filtering Bots from the Edurep Query Logs’ van Wim Muskee en ‘Handling multiple metadata streams regarding digital learning material’ als vertaling uit het adviesrapport ‘Metadatastromen’ voor TNO en VKA vanuit het programma Stimuleren Gebruik Digitaal Leermateriaal.

Ps. Voor degene die als eerste aan mij kan aangeven - zonder op internet te Googlen (of: Edureppen) - uit welk meesterwerk de titel van deze blog is, is een leuke verrassing beschikbaar.

Nieuwe afspraken zijn noodzakelijk om de keten door te ontwikkelen

2010-06-18T15:51:00.005+02:00

Binnen de educatieve contentketen zijn drie aspecten van belang. De vindbaarheid, de toegankelijkheid en de bruikbaarheid van digitaal leermateriaal. Eerdere initiatieven hebben zich vooral gericht op de vindbaarheid en de toegankelijkheid. Dit heeft geleid tot belangrijke afspraken over het gebruik van open standaarden. Dankzij deze afspraken is er een infrastructuur ontstaan van generieke platformdiensten die nu grote aantallen collecties digitaal leermateriaal ontsluiten. Op dit moment zijn we op een kantelpunt terechtgekomen waarbij de huidige afspraken en de infrastructuur, die hierdoor is ontstaan, niet altijd aansluiten op de behoeftes van ontwikkelaars en gebruikers. Om de verdere innovatie binnen de educatieve contentketen niet in de weg te staan, zijn aanvullende en verbeterde standaarden/afspraken vereist.

Dit keer staat bij de gewenste innovaties de bruikbaarheid van digitaal leermateriaal centraal. In de afgelopen jaren is het aanbod gestegen, maar is de vraag naar bruikbaar materiaal nauwelijks afgenomen. Uit onderzoek blijkt dat docenten behoefte hebben aan meer contextrijk leermateriaal. De oplossing ligt volgens veel experts in de verbinding tussen leermaterialen en het curriculum (leerlijnen). Hierdoor moet het voor ontwikkelaars makkelijker worden om de relaties tussen leerobjecten te laten zien en moet het voor gebruikers makkelijker worden om te arrangeren en te differentiëren. Inhoudelijke en leertechnologische afspraken werken binnen deze oplossing nauw samen. Inhoudelijke leerlijn vocabulaires krijgen een belangrijke plek binnen het metadata profiel.

Een tweede belangrijke stap ligt in de uitwisseling van leerlinggegevens en leerresultaten. Wanneer deze gegevens uitwisselbaar zijn tussen de elektronische leeromgeving, de uitgeverij en het administratieve systeem van de school, ontstaat er een belangrijke informatiestroom die gebruikt kan worden om op maat onderwijs aan te bieden. Tevens zullen de administratieve lasten verlicht worden.

Kortom, er is werk aan de winkel. Publieke en private organisaties zullen de handen ineen moeten slaan om als keten afspraken te maken, zodat de gewenste innovaties inderdaad gaan plaatsvinden.

Het e-portfolio staat weer op de kaart

2010-05-28T15:04:00.002+02:00

Vorige week heeft het thema e-portfolio meer aandacht gekregen dan in het gehele afgelopen jaar. Op 18 mei heeft het college standaardisatie de open standaard NTA 2035 E-portfolio NL op dé lijst open standaarden geplaatst waarvoor het 'pas toe en leg uit regime geldt. Eén dag later werd de oprichting van Stichting ePortfolio Support (StePS) in aanwezigheid van staatssecretaris van Bijsterveldt gepresenteerd. Deze ontwikkelingen zijn hard nodig, want het gebruik van e-portfolio's en de hele gedachte hierachter kan wel een duwtje in de rug gebruiken. We zijn er namelijk nog lang niet. Hoe we het portfolio van een individu ook noemen het is een grote gemiste kans wanneer we de resultaten uit examens, stages en EVC procedures niet kunnen registreren en meenemen in onze verdere loopbaan. In de politiek wordt veel gesproken over bredere talentontwikkeling. De meerwaarde die bereikt kan worden wanneer we de talenten van individuen kunnen vastleggen en doorgeven is enorm. Er zal de komende jaren hard gewerkt moeten worden aan een duidelijke samenwerking tussen het onderwijs en het bedrijfsleven als werkgever. De ambitie van StePS sluit aan op deze behoefte. Ook IMS de ontwikkelaar van de internationale e-portfolio standaard is gestart met een project waarin verbinding gezocht wordt met de HR-XML standaard.

Vanuit de educatieve contentketen wordt er ook gewerkt aan de verdere ontwikkeling van het e-portfolio. Bij het arrangeren en gebruiken van digitaal leermateriaal worden er ongelooflijk veel leerresultaten bereikt die een plek moeten krijgen in het portfolio en/of leerlingvolgsysteem. Deze resultaten kunnen ook gebruikt worden om de leerlijn van de leerling aan te passen. De verbinding tussen leerresultaten en het gewenste curriculum bestaat al jaren. De technologie biedt alleen nog geen totaal oplossing. De e-portfolio standaard is een eerste stap. Een afspraak die de uitwisseling van leerresultaten tussen ELO’s, e-portfolio,’s en arrangeertools ondersteund is de volgende.

Vrienden uit Enschede

2010-04-20T23:08:00.007+02:00

Vorige week maandag begonnen HP en ik onder een stralende zon aan een bijna 3 uur durende treinrit naar het Oosten. Onze missie was de afscheidsborrel van Wim de Boer, trekker van het kenniscentrum Leermiddelen bij de SLO (nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling). Hij vertrekt na 3,5 jaar voor een nieuw avontuur in Ecuador, en wordt opgevolgd door Hans de Vries. In tegenstelling tot onze verwachting dat het vol zou staan met externe relaties, troffen wij bij binnenkomst een knusse, intieme sfeer aan; een zaal vol SLO’ers aangevuld met de Enschedese ondernemer Quirijn Hamel van Teletop. Voordat we aan de Grolsch met borrelhapjes konden gaan (de terugreis was tijdens etenstijd) brachten de collega’s van Guillermo eerst nog enkele zelfgemaakte liederen ten gehore. In het Spaans uiteraard, want dat kon Wim inmiddels goed verstaan na de EDRENE-trip inclusief presentatie in Barcelona.

Als we terugkijken op de afgelopen jaren kunnen we concluderen dat de samenwerking tussen de SLO en Kennisnet steeds intensiever is geworden. Was in de beginjaren van EduRep de NICL-repository als één van de eerste aangesloten, inmiddels is ook het Leermiddelenplein een belangrijk zoekportal op EduRep. Daarnaast deed SLO mee met de pilot Sociale Metadata (SMB), al blijven we nog steeds hopen dat de expert-metadata over leermateriaal, verzameld door de mensen uit Enschede, via EduRep ook bij andere zoekportals ten nutte kunnen worden gemaakt voor de zoekende docent. En vandaag hadden beide organisaties een bijdrage in de workshop voor de pilot ‘aansluiten uitgevers op EduRep’.

Op het gebied van vocabulaires voor met name de classificatie van leermateriaal, het steeds geliefder wordende veld 9.2 in het CZP (content zoekprofiel), ontmoeten we elkaar voortdurend. SLO neemt de trekkersrol voor het ontwikkelen en inhoudelijk beheren van de noodzakelijke vdex-en voor PO en VO, samen met het onderwijsveld; Kennisnet biedt met de Vocabulaire Bank de centrale voorziening voor vocabulaires. Wist u overgens dat er inmiddels ruim meer dan 50 vocabulaires in staan in diverse lifecycle fases: van concept tot definitief?

Belangrijkste nieuwe ontwikkeling waar we samen aan werken is natuurlijk het fenomeen de arrangeerbare leerlijn. Eigenlijk een soort ‘methode 2.0’: de leerlijn brengt de curriculum-structuur in een wereld van eindeloos veel losse leerobjecten (EduRep kent inmiddels bijna 1 miljoen leerobjecten!), waar de huidige methode al decennia houvast in de folio-wereld brengt. Maar voorlopig is dat nog allemaal toekomstmuziek. Er moet nog wel wat gebeuren voordat de docenten hier de vruchten van kunnen plukken.

Rond 18:00 uur was de borrelzaal leeg en begaven HP en ik ons naar het Enschedese station. Moe maar voldaan namen we 3 uur later afscheid op het station in Zoetermeer Oost. Er zijn minder enerverende werkdagen in het leven van Kennisnetters ….

De levenscyclus van een standaard

2010-03-24T10:15:00.003+01:00

Standaarden zijn niet statisch, maar dynamisch. Ze hebben hun eigen levenscyclus. Die dynamiek schept kansen, zolang je er voldoende in meebeweegt en je er geen speelbal van wordt.

De afspraken CZP en LORElom, beide gebaseerd op de internationale standaard IEEE LOM, zijn aan herziening toe. Sinds de totstandkoming in 2006 zijn er door toepassers van metadata diverse knel- en verbeterpunten geïdentificeerd. Daarnaast bestaat er grote behoefte aan een eenduidige afspraak voor alle onderwijssectoren in heel Nederland.

Kennisnet is daarom in samenwerking met de SURFfoundation begonnen met het ontwikkelen van een geharmoniseerd metadata profiel, het NL-LOM profiel. Daarbij worden uiteraard bestaande verbeterpunten verbetert en knelpunten opgelost, zodat de afspraak weer is opgewassen tegen de toekomst. Daarbij vragen we vooral ook naar uw mening!

Het NL-LOM project is in februari gestart. Begin maart is de reviewgroep voor het eerst bijelkaar gekomen. Deze groep bestaat uit experts en vertegenwoordigers van commerciële uitgeverijen en publieke collectie eigenaren. Allemaal aanbieders van digitaal leermateriaal gemetadateert met het bestaande CZP profiel of het Lorelom profiel van SURF. Naast input van de reviewgroep zal dit voorjaar ook een open inspraak ronde worden benut om tot een breed gedragen afspraak te komen. Zo werken we met ons allen aan een realistische stap vooruit.

Het streven is om in juni het nieuwe metadata profiel op te leveren. Een mooi begin van de volgende levenscyclus, waar we ook weer nieuwe ervaringen mee op zullen doen. Ik wil in ieder geval voorstellen om NL-LOM een plekje te geven op het NOiV Plugfest wat dit jaar weer zal worden gehouden.

(met dank aan Jeroen Hamers voor zijn inspiratie en aanvullingen)

Nieuwe Edurep en het achterkamertje ?

2010-02-15T21:50:00.019+01:00

Na een paar workshop-sessies voor Edurep NextGen, de nieuw te ontwikkelen Edurep, beginnen we in vorm te raken. Strakke sessievoorbereiding door Etienne van Projecten en Jeroen van Diensten, vervolgens vrijwillige opsluiting in het Auditorium of het PC-lokaal om samen met Theo en Wim van de afdeling Techniek en projectleider Bert flink te discussiëren over de requirements voor de ETL-laag**, de splitsing van ETL- en zoekgedeelte, de non-functionele requirements voor de dienstverlening. Zelfs nog ondersteund door externe zoekspecialist Edwin Stauthamer van Emid.

Heel veel kennis hebben we, van de huidige Edurep. En veel ideeën hebben we ook, wat de nieuwe Edurep moet kunnen, hoe stabiel en snel die moet zijn en hoe gemakkelijk meerdere metadatastromen samen moeten kunnen worden gevoegd. Near-realtime harvesting graag. Dat gaat toch goed?

Nee, dat gaat het niet (helemaal). Hier mist de directe stem & sturing van de klant. Gestuwd door de directie wordt de Kennisnet-dienstverlening al enige tijd veel opener samen met de klanten ontwikkeld (zie bijv. het wikiwijs-traject . En 2010 wordt het jaar van de co-creatie in de ECK, weg van de achterkamertjes!

Essentieel is natuurlijk dat de dienstverlening aansluit bij de wensen van klanten. Bovendien wordt Edurep veel beter als klanten en gebruikers meedenken, en vanuit hun ervaringen goede suggesties inbrengen. Daarnaast is draagvlak en betrokkenheid essentieel voor daadwerkelijke acceptatie en dus gebruik. Maar het meest hoop ik op versterking van de Kennisnet-cultuur: open staan voor de klant, niet bang zijn voor feedback, discussie aangaan, mogelijkheden creëren in plaats van ‘wij weten hoe het zit, en dat is de enige mogelijkheid’. Trouwens, voor een ieder die er aan twijfelt: samen met de klant is veel leuker!!

Voor klanten en gebruikers vergt dit ook een investering. Van kostbare tijd, energie en het inbrengen van kennis. Wij vragen voorbereiding, meedenken, pro-activiteit, discussie, uitleg. Kortom: de moderne klant die ‘aan het stuur zit’ van dienstontwikkeling. Wel een (logische) kanttekening: niet alle klantwensen kunnen direct worden meegenomen, zeker niet in fase 1. Er gelden beperkingen in tijd, geld, andere resources. Maar wees ervan verzekerd dat we er het maximale uit zullen halen.

En hebt u nog tijd over, dan hebben we ook nog de harmonisatie van het CZP** en LoreLOM in de aanbieding, waarbij ook knelpunten worden opgelost. Ook hiervoor geldt: ‘Uw mening telt!!’

** ETL - Extract, Translate, Load

** CZP – Content ZoekProfiel

Te veel kanalen!

2010-01-19T22:55:00.002+01:00

Er ontstaat steeds meer flexibiliteit in het gebruik van leermateriaal. Natuurlijk, de grootste groep docenten gebruikt nog steeds boeken, maar het aanbod mag inmiddels gerust divers genoemd worden. Volledige methodes, toetsen, objecten, leereenheden, taken en dit alles is natuurlijk digitaal en in folio beschikbaar. De variatie aan leermaterialen is toegenomen, maar ook de businesscase die ten grondslag ligt aan de ontwikkeling en de distributie van het materiaal.

We zijn blij met al die nieuwe businesscases. Het creëert flexibiliteit, maar we zien ook dat elke nieuwe businesscase vaak betekent dat er een (distributie-)kanaal bij komt. Vooral de leveranciers van digitaal leermateriaal gebruiken het liefst hun eigen kanaal. Doel is vaak om de kosten te drukken. Maar de schooladministratie en het ict-personeel heeft het er maar druk mee. Het komt regelmatig voor dat een school zijn leermateriaal inkoopt bij vier of meer kanalen. Elk kanaal hanteert zo zijn eigen regels en principes. De grote verschillen zitten ‘m in het aanleveren van de leerlinggegevens en de aanpak omtrent autorisatie en authenticatie. Het kost veel tijd om alle kanalen te voorzien van de juiste gegevens om nog maar te zwijgen over het beheer van deze gegevens. Leerlingen verhuizen, veranderen van klas, van studie of verlaten de school. Deze wijzigingen leiden tot een ongelooflijke administratieve last.

Hoe kunnen we dit oplossen? Natuurlijk kunnen we wachten totdat er één of misschien twee sterke (distributie-)kanalen overblijven. Het zal veel tijd kosten om alle leveranciers en bijbehorende eisen op één lijn te krijgen maar met de komst van de Europese aanbesteding kunnen we verwachten dat steeds meer scholen één kanaal zullen kiezen voor de aankoop van hun leermateriaal. Van Dijk en Iddink zijn goed op weg en lijken hun slag te slaan. Als aanbieder van leermateriaal kun je bijna niet meer om deze distributeurs heen.

Een tweede oplossing is dat de verschillende kanalen met elkaar aan tafel gaan zitten en één standaard/architectuur ontwikkelen, zodat scholen één bestand/export kunnen hanteren voor de verschillende kanalen die ze willen gebruiken. De ervaring leert alleen dat het ongelooflijk moeilijk is om deze partijen en de leverende uitgeverijen op één lijn te krijgen. Resultaat op dit moment is dat nog meer organisaties een (eigen) kanaal inrichten voor het aanleveren van leermateriaal.

Oplossing drie. Er blijven verschillende kanalen, maar elk kanaal is gericht op het leveren van leermateriaal met specifieke kenmerken. Er is een kanaal waar scholen commercieel leermateriaal kunnen bestellen, er is een kanaal waar het leermateriaal van communities en coöperaties aangeboden wordt en er is een kanaal waar auteursrechtelijk vrij leermateriaal beschikbaar is. Ik zie hierbij in ieder geval een rol voor Wikiwijs wat betreft het auteursrechtelijk vrije materiaal. Verder zal Kennisnet (dus ik ook ;-) een sterke verbindende rol moeten spelen tussen de verschillende leveranciers en (distributie-) kanalen.

Flexibiliteit is en blijft ontzettend belangrijk, maar tegen welke prijs?

Op een dag .... over leerlijnen en jaarprogramma’s

2009-12-11T18:10:00.010+01:00

In 2005 introduceerde TNO in het rapport Van Bloei naar Groei de begrippen aanvullend, vervangend, transformerend. Je kunt gedigitaliseerd leermateriaal aanvullend gebruiken op boekmateriaal. Daarvan wordt door de schrijvers van het rapport gesteld dat dit niet zal leiden tot substantieel gebruik van gedigitaliseerd leermateriaal. Bij vervangend gebruik, het woord zegt het al, vervang je boekmateriaal door gedigitaliseerd leermateriaal. Naarmate dit vervangend gebruik enige omvang krijgt is zal het onderwijsleerproces transformeren (andere leerlokalen, andere competenties van docenten, ander leermateriaal, andere leerprocesbegeleiding, andere toetsing, ander leerlingvolg- en zorgsysteem).

Bij vervangend gebruik past het beeld dat een docent de inhoudsopgave van de gebruikte onderwijsmethode (theorieboeken en werkboeken) als basis van een jaarprogramma voor een vak in hoge mate in tact houdt. Waar de docent vervangt, verwijder hij iets uit de inhoudsopgave en zet er het nieuwe voor in de plaats. Zo simpel is dat (afgezien van auteursrechtelijke aspecten :/)) ). Wat je vervangt kom je als docent op het spoor door met behulp van metadata je zoekvraag te stellen. Op het moment dat je als docent verder gaat en steeds meer gedigitaliseerd leermateriaal gaat gebruiken raak je steeds meer van de inhoudsopgave van het boek verwijderd. Je realiseert je op een dag dat je je eigen leerlijnen en een eigen jaarprogramma hebt ontworpen. De vraag is of docenten de verantwoordelijkheid voor het onderwijsprogramma kunnen, willen en moeten dragen. Op z’n minst zal het de verantwoordelijkheid moeten zijn van een sectie en niet van een individuele docent.

In de overgangsfase van kant en klare boeken kopen naar zelf leerlijnen ontwerpen en achter elkaar plaatsen tot een jaarprogramma is het prima dat docenten leermateriaal zoeken en met gevonden leermateriaal leerlijnen tot jaarprogramma’s componeren. Dat is overigens geen eindplaatje. Op een dag kunnen docenten in Wikiwijs leerlijnen en jaarprogramma’s oproepen. Ze zullen leerlijnen niet meer vanuit een nul-positie ontwerpen. Wel zullen ze (de straks in overvloed beschikbare) leerlijnen aanpassen aan de eigen schoolsituatie en op maat maken voor de eigen leerlingpopulatie. Gebruik van gedigitaliseerd leermateriaal zal uiteraard ook consequenties hebben voor het onderwijsconcept en het daarbij behorend didactisch repertoire.

Wat heeft dit met keteninformatie te maken zult u zich afvragen? Het is belangrijk dat u zich als docent realiseert dat het niet de bedoeling is dat alle gebruikers van gedigitaliseerd leermateriaal vanaf nu tot aan het einde van hun carrière met behulp van metadata leermateriaal aan het zoeken zijn om het vervolgens in leerlijnen en jaarprogramma’s te zetten. Edurep, de centrale technische dienst achter het kunnen zoeken en vinden met behulp van metadata is op dit moment nog de belangrijkste pijler onder zoeken en vinden van gedigitaliseerd leermateriaal. Het belang van die pijler zal in de loop van de jaren minder worden, simpelweg omdat u straks uw leermiddelenmix op school klaar hebt. Zoeken en vinden van gedigitaliseerd leermateriaal zal altijd belangrijk blijven. Maar voor docenten wordt dat nooit de hoofdmoot van hun werk. Daarnaast zal de diversiteit in expertise tussen docenten ertoe leiden dat er in docententeams leermaterialenexperts verantwoordelijk zijn voor de aanpassingen in leerlijnen en jaarprogramma’s.

Wacht niet op een aanpassing in de wet, maar gebruik Creative Commons.

2009-11-20T16:31:00.006+01:00

Prof Lawrence Lessig van de Harvard Law School sprak tijdens de Educause conferentie over het onderwerp Copyright. Het congres heeft zijn verhaal vastgelegd en gepubliceerd (presentatie start 27:40 min). Ik kwam vorig jaar voor het eerst in contact met zijn werk toen ik op zoek was naar een keynote voor EduExchange 2008. Helaas was hij toen niet beschikbaar en hebben we een goede vervanger gevonden in Ahrash N. Bissell (Director Creative Commons Learn). Lawrence Lessig heeft verscheidende boeken geschreven en houdt ook een blog bij. Hij staat bekend om zijn vooruitstrevende visie op het auteursrecht en de verstikking die de huidige wet heeft op online innovaties.

In zijn educause presentatie overtuigt Lawrence zijn toehoorders op een fantastische manier van de nut en noodzaak van Creatice Commons licenties. Zijn conclusie is dat het web vol staat met content gepubliceerd door allerlei verschillende ontwikkelaars die allemaal hun eigen businesscase hanteren. Deze verschillende vormen worden op dit moment niet ondersteund door de auteurswet uit 1912. Deze wet beschrijft maar één type licentie. Hierdoor wordt het delen van content moeilijk tot onmogelijk gemaakt. Dit heeft weer tot gevolg dat we inmiddels een gigantische hoeveelheid content hebben waarvan niet duidelijk is op welke manier we deze kunnen delen, hergebruiken en arrangeren. Inmiddels zijn er voldoende voorbeelden die laten zien dat we actie moeten ondernemen. Veel programmamakers, muzikanten en auteurs zijn soms langer bezig te achterhalen wat de auteursrechten zijn, dan dat ze daadwerkelijk aan het product werken.

Wat is nu de oplossing? Moeten we wachten totdat de auteurswet is aangepast? Het antwoord ligt voor de hand. We kunnen niet meer wachten en de oplossing ligt al op de plank: Creative Commons! De licenties zijn in het Nederlands beschikbaar.Kies een licentie en gebruik hem.

Het advies van Lawrence Lessig? Begin bij jezelf!

Gisteren heb ik zelf ook een korte presentatie gegeven over de auteurswet en Creative Commons. De slides staan op Slide Share. Kennisnet geeft ook meer informatie over het thema auteursrecht op de website digitaalleermateriaal.kennisnet.nl

Fascinerend: Michael Porter, schoolmanagement en leerlijnen op de OWD2009

2009-11-18T11:03:00.007+01:00

Dankzij de Onderwijsdagen 2009, vorige week in het Beatrix Theater in Utrecht, heb ik nu eindelijk een Poken-account. Maar veel belangrijker: ik heb fascinerende presentaties gezien die ik graag hier wil noemen.

De eerste is van Hans Reiber, voorzitter IP-vo. Het beeld dat hij neer zet is dat van schoolmanagement die verantwoordelijkheid neemt en zich opstelt als klant. Met een visie over de eigen verrichtingen, en ook een visie richting zijn leveranciers. En dat is wat we nodig hebben in de Educatieve Contentketen: een klant die zich als klant gedraagt. Het was altijd een aanbiederswereld, uitgevers produceerden en scholen namen af. In de nieuwe (digitale) wereld kan iedereen produceren, in alle denkbare varianten, schaalgrootte, kwaliteit. Wat andere bedrijfstakken al eerder hebben meegemaakt gebeurt nu ook in het onderwijs: het model kantelt, de klant gaat bepalen, en een ieder die iets aan deze klant wil leveren zal goed naar hem moeten luisteren. Een nieuw spel met andere spelregels, Michael Porter's Value Chain voltrekt zich voor onze ogen. In Europees verband is dit een (r)evolutie waar Nederland in mijn ogen vooroploopt getuige de vele discussie in oa. het EDRENE kennisnetwerk.

In het 2^de deel van deze duo-presentatie vertelde Willem-Jan van Elk over leerlijnen. Zeer fascinerend wat hier aan het gebeuren is. Als productmanager Edurep zie ik de hoeveelheid digitaal leermateriaal groeien en groeien. Via ‘zoeken en vinden’ alleen redden we het niet meer, de ‘consumerende docent’ heeft samenhang nodig. Deze samenhang kan hij vinden in een nieuw soort flexibele leerlijn waarin de ‘oude’ methodes gemixed zijn met nieuw digitaal leermateriaal. Commercieel materiaal én gratis/open materiaal; didactische vormen naar keuze; gebaseerd op het curriculum, de leerdoelen die de leerling geacht wordt te doorlopen. Zie ook de presentatie van SLO met Kennisnet over Leermiddelen en leerlijnen (Wim de Boer, Jan van Driel , Leo Bakker).

En in de pilot Wiskunde van IP-vo is een voorbeeld van zo’n nieuwe leerlijn uitgewerkt: de docent kan hier zo mee aan de slag. Ik zie al voor me: de verkiezing ‘leerlijn van het jaar 2011’: de leerlijn die de optimale mix geeft van ‘rendement (opbrengsten vs. 'totale leerlijnkosten') en docenten- & leerlingvreugde’. Dat is pas keuze voor de klant!!

Uw collega wil uw mening over dit leerobject!

2009-11-12T20:42:00.009+01:00

Wat is er mooier dan gezamenlijk iets moois en vernieuwends te creëren, in de weet dat dit in de toekomst nog heel veel plezier zal geven. ‘Gelukkig ligt het meeste werk nog voor ons’, zou Ingvar Kamprad van IKEA zeggen. Dit was zeker van toepassing bij de afsluitende bijeenkomst van het Surfnet-Kennisnetproject ‘Sociale Metadata Brooker’ voor Edurep. Projectleidster Manon van Kennisnet had alle projectleden en betrokkenen bij elkaar gehaald om de resultaten te delen en de verwachtingen voor de toekomst uit te spreken.

Edurep, de centrale zoekmachine naar (digitaal) leermateriaal voor PO, VO en MBO, is uitgebreid met sociale metadata. Dat betekent dat Edurep naast de formele CZP-metadata ook makelt in ‘sociale metadata’, volgens de hreview-standaard. En alle gebruikersportals kunnen deze meningen met elkaar delen. 4 pilotpartijen Teletop, Contentcorner, SLO Leermiddelenplein en Freudenthal’s Rekenweb hebben hun zoekfaciliteit uitgebreid, zodat docenten en andere experts hun reviews, ratings en tags over Edurep-leermateriaal kunnen toevoegen en delen.

Uniek in Nederland, namelijk dat diverse (soms concurrerende) portals met elkaar dit soort informatie delen – Alsof bol.com en amazon.com met mekaar gaan samenwerken. Uniek in Europa, waar het begrip ‘centrale zoekmachine voor leermateriaal’ nog nauwelijks vorm heeft gekregen (BECTA publiceerde, wellicht geïnspireerd door de ECK, the BECTA-‘ecosystem’), laat staan het delen van sociale metadata tussen diverse gebruiksportals.

Natuurlijk staat het nog in de kinderschoenen; de aantallen zijn nog beperkt, over functionaliteit zoals ‘een review op een review’of ‘verfijnen van de reviews’ wordt nog nagedacht. Maar het begin is er, de basis staat! En inmiddels haken meer docentenportals aan zoals Teleblik, VO-content.nl en Wikiwijs. Docenten en reviewers kunnen aan slag!!

Ps. Vincent van Rekenweb: bedankt voor de foto!

Wordt arrangeren de norm in 2010?

2009-10-29T22:07:00.001+01:00

Volgens Wikipedia is een arrangement "een bewerking van een bestaand stuk muziek of compositie voor een andere bezetting, een bepaalde stijl of een bepaalde gelegenheid". Deze beschrijving is één op één te vertalen naar de definitie van een arrangement in het onderwijs. Hier spreken we namelijk ook van een arrangement leermaterialen specifiek samengesteld voor een leerling of groep. Het arrangeren van leermateriaal heeft een flinke ontwikkeling doorgemaakt sinds het gebruik van digitaal leermateriaal. Het is docenten die beschikken over de juiste competenties veel makkelijker geworden om diverse materialen (digitale objecten) samen te voegen en aan te bieden als les, project of methode. Sinds het programma 'educatieve contentketen' zijn er verschillende tools op de markt gekomen waarmee docenten arrangementen kunnen samenstellen. Tot nu toe was het arrangeren van leermateriaal altijd weggelegd voor een kleine groep docenten die getraind en begeleid worden in het gebruik van deze tools. Buiten de gewenste ICT-vaardigheden moet de docent ook beschikken over een duidelijke visie op de leerlijn. De grote groep is nu eenmaal gewend de methode (het boek) te volgen.

De grote uitgeverijen die deze succesvolle methodes verkochten zijn duidelijk een nieuw weg ingeslagen. Malmberg, Noorhoff en Thieme Meulenhoff hebben grote stappen gezet in het aanbieden van arrangeerbaar digitaal leermateriaal. Zo lezen we in het nieuwsbericht van Malmberg (12 okt 2009) dat er een unieke digitale proeftuin voor het VO onderwijs is gestart waarin de nieuwste digitale leermaterialen beschikbaar worden gesteld. Speerpunten van dit concept zijn het zelf kunnen arrangeren van lesprogramma's, het automatisch differentiëren voor individuele leerlingen, een digitaal toetssysteem en het volgen van leerlingen in de behaalde resultaten. Ja, inderdaad deze speerpunten gelden alleen voor de afspeelomgeving die Malmberg levert bij het aankopen van het leermateriaal. Uit eerdere gesprekken met Malmberg weet ik dat de content ook beschikbaar is voor een aantal ELO's, maar ook Malmberg heeft duidelijk gekozen voor het aanbieden van functionaliteit en vindt deze niet terug bij de ELO leveranciers. De educatieve contentketen voorziet helaas nog niet voldoende in het uitwisselen van resultaten en ook voor het arrangeren van toetsvragen is nog geen duidelijke afspraak. Kennisnet en Surf hebben deze beide punten hoog op de agenda staan.

Conclusie is dat ook de gebruikers van methodes op korte termijn de mogelijkheid krijgen hun leermateriaal te arrangeren. De ontwikkeling van educatieve uitgeverijen en die van het Wikiwijs platform zorgen voor veel verandering in het aanbod van digitaal leermateriaal. Het schooljaar 2010/2011 wordt dus een interessant jaar.

Op korte termijn zal NOiV de resultaten van het laatste plugfest van 6 oktober publiceren. Ook hier waren Malmberg en Noordhoff van de partij. Kennisnet heeft het materiaal gevalideerd (getest) op de EduStandaard afspraken. Natuurlijk zullen we hier op de EduShare blog aandacht aan besteden.

EduShare in een nieuwe jas.

2009-10-27T15:02:00.000+01:00

In maart ben ik (H-P Köhler) begonnen met de blog EduShare. Mijn doel was om elke week informatie te geven over alle ontwikkelingen binnen het ontwikkelen, delen en gebruiken van digitaal leermateriaal. Onderwerpen die tot nu toe aan bod kwamen zijn; standaardisatie, innovatie, auteursrecht, digitaal toetsen en het uitwisselen van leerling resultaten.

In het voorjaar ben ik langdurig op vakantie geweest en eigenlijk heb ik sindsdien de draad niet meer opgepakt. Toch blijf ik een blog een ideaal instrument vinden om met enige regelmaat je ideeën en gedachtes vast te leggen. Dus vandaar dat ik toch weer een herstart maak. Nieuw is alleen dat collega Henk Nijstad (productmanager EduRep) zal aansluiten als mede auteur van deze blog.

Samen blijven we ons richten op alle ontwikkelingen binnen de educatieve contentketen. Ontwikkelingen binnen Kennisnet, maar ook daarbuiten. In onze artikelen zullen we onze ideeën met u willen delen. Reacties zijn daarom meer dan welkom.

Veel leesplezier…

H-P Köhler en Henk Nijstad.

Infobladen leermiddelenbeleid aangevuld

2009-05-04T09:20:00.000+02:00

Dit weekend ontving ik een e-mail van Theo Eijspaart (eindredacteur) met het nieuws dat nu ook de overige infobladen online gepubliceerd zijn. De set is aangevuld tot vijftien stuks.

6 Kwaliteitschecklist zelf ontwikkeld materiaal
11 Tijdbegroting zelf ontwikkelen en arrangeren
12 Werken met de Elo
13 Hoe leert het brein
14 Leermiddelenbeleid in 5 fasen
15 Model leermiddelenbeleidsplan

Alle infobladen zijn beschikbaar op de website leermiddelenvo

11 mei zullen alle infobladen uitgedeeld worden tijdens de tweede bijeenkomst 'Integraal leermiddelenbeleid', in Zwolle.

infobladen over leermiddelenbeleid

2009-04-29T13:53:00.000+02:00

Het programma leermiddelenbeleid, een project van de VO-Raad publiceert infobladen over het arrangeren van leermiddelen en het leermiddelenbeleid. Ik heb in het beginstadium van de ontwikkeling van deze set infobladen nog meegewerkt, dus ik was nieuwsgierig en uiteindelijk verrast door het eindresultaat.

Over het algemeen denk ik dat er veel docenten zijn voor wie deze infobladen nuttig kunnen zijn. Er zitten veel handige tips en trucs in en de vormgeving is erg aansprekend. Opvallend is alleen dat de infobladen zich in eerste instantie richten op folio materiaal en niet op het arrangeren van digitaal materiaal. Mijn tweede advies zou zijn om een infoblad over het beschikbaar stellen van gearrangeerd materiaal toe te voegen. Wanneer docenten zelf gaan ontwikkelen/arrangeren en ze houden rekening met auteursrecht, dan is de volgende logische stap dat ze leren hoe ze het materiaal kunnen delen met hun collega's.

Wat bieden de infobladen?

De infobladen bestaan uit een set van negen. De nummering loopt overigens tot tien, dus het lijkt alsof infoblad zes nog op zich laat wachten. Infobladen één en twee gaan over de competenties van de docent. Prima infobladen waarin een docent of school zichzelf kan toetsen in het ontwikkelen en gebruiken van arrangementen.

Nummer drie beschrijft wat een arrangement is en wat niet. Ik mis hier een duidelijke beschrijving van het verschil tussen ontwikkelen en arrangeren van leermateriaal.

Nummer vier beschrijft waarom docenten zelf leermateriaal ontwikkelen. De vijf categorieën die ze hier beschrijven zijn compleet en erg herkenbaar. Er is ook een niveau indeling gemaakt van klein naar groot en van eenvoudig naar complex. Deze indeling lijkt erg veel op de aggregatieniveau omschrijving, maar er is een niveau toegevoegd. Persoonlijk vind ik het jammer dat de indeling van EduStandaard niet is overgenomen, aangezien deze indeling ook gebruikt wordt voor het metadateren van leerarrangementen.

Infoblad vijf beschrijft het ontwikkelproces in 12 fasen. Een nuttig stappenplan waarin veel tips gegeven worden.

Infoblad zeven (zes ontbreekt) gaat over het auteursrecht. Een duidelijke omschrijving van wat wel en niet mag. Ik mis alleen informatie over de creative commons licenties.

Infoblad acht geeft tips en uitleg over de vorm van het leermateriaal. Belangrijkste les is dat er vier soorten informatie gebruikt worden bij het arrangeren, namelijk; navigatie, theorie, opdrachten en bronnen.

Infobladen negen en tien informeren de schoolleiding over de kosten en baten van het arrangeren van leermateriaal. Duidelijke modellen die laten zien dat er een balans gevonden moeten worden tussen en kopen en arrangeren/ontwikkelen van leermateriaal.

De infobladen zijn onder cc-by-nc-nd licentie gepubliceerd. Kortom we mogen de teksten en plaatjes kopiëren en verspreiden mits we de naam vermelden, er geen geld aan verdienen en er geen afgeleide werken van maken.

Interoperabiliteit is cruciaal voor de verdere ICT ontwikkeling in het onderwijs

2009-04-20T15:06:00.000+02:00

Saltis publiceerde dit jaar de brochure "Supporting Interoperable Learning Technology" Een publicatie die door elke ICT manager in het onderwijs gelezen zou moeten worden. Er wordt beschreven wat interoperabiliteit is en hoe we het moeten toepassen in het onderwijs.

Met interoperabiliteit wordt het vermogen van producten, systemen of zakelijke processen bedoeld om samen een bepaalde gemeenschappelijke taak te vervullen. In het geval van computersystemen is interoperabiliteit van groot belang om de uitwisseling van data tussen verschillende systemen mogelijk te maken. Zo is software eigenlijk alleen maar nuttig, wanneer we data met anderen kunnen delen. Je hebt bijvoorbeeld niks aan een tekstverwerker als je hem niet kunt laten praten met een printer.

De brochure beschrijft drie type technische interoperabiliteit. Zo bestaat er horizontale en verticale interoperabiliteit, runtime interoperabiliteit en point to point interoperabiliteit. Vormen die ook makkelijk te vertalen zijn naar Nederlandse initiatieven zoals BRON, ELD en EduRep.

Wanneer er gekozen moet worden voor nieuwe software, dan zijn er altijd een aantal punten waar we op moeten letten die betrekking hebben op interoperabiliteit, namelijk.

Welke type data ga ik ontwikkelen en/of bewerken in de software.
In welke andere systemen maak ik gebruik van deze gegevens.
Kan ik een export maken van de gegevens in een veel voorkomend format (open standaard) Ik wil namelijk makkelijk kunnen over stappen van systeem.
Maakt de software gebruik van andere software of plug-ins. Zijn er onvoorziene kosten.

In het tweede deel van de brochure wordt het onderwerp uitwisseling van digitaal leermateriaal behandelt. Ik maar ook de schrijvers van deze brochure verwachten een explosie aan digitaal leermateriaal. Individuen, community's, scholen, uitgeverijen, kenniscentra en musea zullen allemaal bijdragen aan de enorme ontwikkeling van digitaal leermateriaal. Vastgesteld wordt dat digitaal leermateriaal meer is dan alleen content. Digitaal leermateriaal bevat namelijk een leerlijn, een structuur en in veel gevallen gebruikt het materiaal ook een platform of een eigen afspeelomgeving. Juist omdat digitaal leermateriaal meer functionaliteit bevat dan de gemiddelde content is het van groot belang dat er specifieke standaarden ontwikkeld en gebruikt worden. Open standaarden zorgen voor flexibiliteit. Als leverancier kun je het niet meer permitteren om afhankelijk te zijn van een select aantal systemen waar leermateriaal mee uitgewisseld kan worden.

In Nederland gebruiken we een set afspraken die beheerd worden door EduStandaard. Deze afspraken zijn ontwikkeld op basis van internationale standaarden zoals SCORM 1.4 (2004) en IEEE-LOM. De brochure geeft een overzicht van alle internationale standaardisatie organisaties die een rol hebben in het uitwisselen van digitaal leermateriaal. Interessant om te zien dat de schrijvers verwachten dat Common Cartridge en de nieuwe SCORM 2.0 de markt zullen domineren in 2010. Wat betekend dit voor Nederland? 19 mei organiseert Kennisnet, XML user groep en Daidalos een seminar over Common Cartridge. Er is ook een infoblad geschreven wat de verschillen tussen de Nederlandse afspraken en Common Cartrdige beschrijft. Wanneer we niks doen staan we stil, dus ik verwacht een interessante periode waarin keuzes gemaakt zullen moeten worden.

Het hoofdstuk "What needs to be done" richt zich op de UK. Toch is het goed om te lezen dat we elkaar niet ver ontlopen. Ook hier liggen de korte termijn aandachtsgebieden bij het inpakken van leermateriaal volgens de scorm runtime 1.3 (SCORM 2004). Ook hier is/was het plan om een toepassingsprofiel te ontwikkelen voor QTI 2.1. En ook de UK is druk bezig met het op orde krijgen van de verschillende vocabulaire lijsten.

Veel leesplezier ;-)

QTI 2.1weer in beweging

2009-04-20T10:03:00.001+02:00

24 maart werden we allemaal verrast door het bericht van IMS. De draft versie van QTI 2.1 werd teruggetrokken. De specificatie voldoet niet aan de eisen en er waren te weinig partijen die feedback gaven op de specificatie. Er werd vermeld dat er een nieuw ontwikkel traject opgestart zou worden. Iedereen was gewaarschuwd. De nieuwe versie zou niet vergelijkbaar zijn met de 2.1 versie.

Nu lijken er toch weer wijzigingen. Kennisnet en Surffoundation en ik verwacht ook andere leden van IMS hebben via verschillende kanalen laten weten dat er juist ontzettend veel partijen aan het werk zijn met de QTI versie 2.1. Het lijkt erop dat dit geresulteerd heeft in een nieuwe aanpak van IMS.

Het bericht is nu dat de afspraak incompleet is en dat er een nieuwe werkgroep gestart zal worden onder leiding van Mark McKell. Alle leveranciers en participanten worden gevraagd te reageren. Wij zullen in ieder geval de lijnen kort houden met IMS.

Het project digitaal toetsen stopt met de ontwikkeling Toepassingsprofiel QTI2.1

2009-04-17T10:09:00.000+02:00

14 april hebben we helaas geen startbijeenkomst georganiseerd, maar een informatieve sessie waarin Kennisnet en Surffoundation het veld informeerde over de huidige status van de IMS specificatie QTI 2.1. Deze specificatie is namelijk onverwacht door IMS GLC teruggetrokken. De specificatie was al een aantal jaar als draft versie beschikbaar en iedereen verwachte dat hij dit jaar als Final opgenomen zou worden. Toch heeft IMS om verschillende redenen de specificatie teruggetrokken. Zie ook IMS website

Tijdens de bijeenkomst hebben we met de aanwezige een waardevolle discussie gehouden over de voortgang van het project. Hoofdvraag was. Wat kunnen Kennisnet en Surf doen om het Nederlandse veld op de juiste manier te bedienen wanneer het gaat om de uitwisseling (interoperabiliteit) van toetsmateriaal? Blijven we doorgaan met het gebruik van QTI 2.1? Blijven we wachten op IMS totdat er een nieuwe versie is of gaan we zelf aan de slag?

De resultaten van de middag staan beschreven in het verslag.

HO en WO kiest CC licentie

2009-04-09T14:18:00.000+02:00

Surfdirect (expertise community “digitale rechten”) publiceert in samenwerking met Creative Commons Nederland het onderzoek “Hergebruik van materiaal in onderwijs- en onderzoeksomgevingen”. Het onderzoek heeft als doel te komen tot een aanbeveling voor een licentie, die gebruikt kan worden voor het delen van onderwijs- en onderzoeksmateriaal. Uit het onderzoek blijkt dat het onderwijsveld wel wil delen, maar dat op dit moment de richtlijnen ontbreken.

Internationaal zijn er verschillende initiatieven die de vrije toegang voor onderzoeksmateriaal met behulp van standaardisatie willen bewerkstelligen. Voorbeelden zijn het Berlin Declaration on Open Acces, Cape Town Open Education Declaration en het Science Commons Protocol for Implementing Open Acces Data. Deze standaarden beschrijven de minimum vereisten waaraan een licentie zou moeten voldoen. De populaire en veelvoorkomende Creative Commons licenties voldoen aan deze internationale richtlijnen. Een ander groot voordeel is dat de CC licenties zijn aangepast aan de Nederlandse wetgeving. Maar welke van de zes is nu het meest geschikt om aan te bevelen aan het onderwijs?

De aanbeveling van het onderzoek.

De licentie moet goed aansluiten op de reeds ontwikkelde licenties, de Licentie tot Publiceren en de Licentie tot Deponeren eerder ontwikkeld door Surfdirect. De licentie moet ook geen hindernissen opwerpen voor het gebruik van repositories en voor eventuele toekomstige diensten die onderwijs en onderzoeksmaterialen zullen delen. Er is daarom gekozen voor de meest liberale cc licentie namelijk: "Creative Commons Naamsvermelding 3.0 Nederland Licentie". Onder deze licentie mag een gebruiker het materiaal kopiëren, verspreiden, afgeleide werken maken en distribueren onder voorwaarde van naamsvermelding.

Het onderzoek is goed leesbaar en persoonlijk ben ik erg blij met de aanbeveling. Ik stel nu al voor dat ook het PO, VO en MBO deze licentie gaat gebruiken. Het Wikiwijs project zal dit in in ieder geval moeten doen. ;-)

Cursus ECK Standaarden

2009-04-01T15:08:00.000+02:00

Op 31 maart heb ik in samenwerking met mijn collega's Jeroen Hamers en Jos van der Arend een korte cursus verzorgt over de EduStandaard afspraken binnen de ECK (educatieve contentketen). Vooraf aan het EduExchange congres 2008 organiseerde we ook twee cursusdagen voor het veld, maar nu was er een duidelijke behoefte bij het Kennisnet personeel om geschoold te worden. Het gebruik van open standaarden speelt namelijk in steeds meer ICT projecten in het onderwijs een grote rol. Aangezien de meeste Kennisnetters beschikken over een basiskennis omtrent standaarden en de ECK. Hebben we gekozen voor een verdiepingscursus van twee uur. In deze cursus behandelen we de volgende afspraken.

CZP (content-zoekprofiel)
VDEX(vocabulaire definitie)
CP (content packaging)
OAI-PMH (harvesting)
SRU/SRW (opvragen metadata)
Runtime (afspelen)

Klik hier om de slides te bekijken.

Kennisnet biedt deze cursus ook extern aan. Onderwijsinstellingen, uitgeverijen en software leveranciers die interesse hebben kunnen contact met me opnemen ;-)

Nieuwe fase ELD

2009-03-27T17:12:00.000+01:00

Het was wat stil rond het ELD programma de laatste maanden. Zelfs de server van de website heeft er op dit moment(28-3 10:23)even geen zin in. Programmamanager Joke Droste nam afscheid en het lijkt alsof het programma een paar versnellingen terug moest schakelen. Toch ontving ik deze week het informatieblad ELD weer. De communicatie gaat blijkbaar in ieder geval door net als Lieneke Jongeling die zichtbaar het roer stevig blijft vasthouden. "Een nieuwe fase voor ELD" is de kop van haar nieuwsbericht. Het onderwijsveld wordt zelf verantwoordelijk voor de verdere invoering van het ELD. De stuurgroep ELD wordt namelijk vervangen door een programmaraad. In deze raad zullen de PO, VO, MBO en AOC raden zitting gaan nemen. Opvallend is dat de HBO raad en VSNU nu nog als waarnemer binnen de raad zullen functioneren. De brug naar het mbo lijkt gemaakt, maar er is duidelijk nog terrein te winnen in de HO en WO wereld. Nu weet ik uit eigen ervaring dat het wetenschappelijk onderwijs een ontzettend moeilijke partij is om te verenigen en te interesseren voor dit soort standaardisatie processen. De NTA E-portfolio NL heeft in deze wereld ook nooit veel successen gekend.
Fons van Rooijen is dit jaar aangetreden als opvolger voor Joke Droste. Hij zal niet de titel programmamanager gebruiken maar transitiecoördinator. Het is duidelijk dat het programma op een andere manier georganiseerd gaat worden. Ik ben benieuwd wat we dit jaar van ze kunnen verwachten. Ik zal namens Kennisnet in ieder geval regelmatig contact met het programma blijven houden en ik hoop dat ze tijdens EduExchange 2009 weer een aantal mooie nieuwe resultaten kunnen presenteren.

Kunt u altijd alles vinden?

2009-03-24T16:51:00.000+01:00

We Googlen wat af met z’n allen. Weet jij het telefoonnummer van garage “Het ronde wiel”? Wat waren ook al weer de resultaten van dat onderzoek? Ik zoek een informatief filmpje over het heelal? We willen niet zoeken, we willen vinden. Om de vindbaarheid van veel bronnen te verbeteren zijn er hele slimme zoekmachines nodig, maar er zijn ook labels nodig. Labels die vertellen waar de content over gaat of voor wie die bedoeld is.

Het onderwijs maakt steeds beter gebruik van alle bronnen op het internet. Voor het onderwijs zijn er twee duidelijk verschillende vormen van content. Namelijk content die specifiek voor het onderwijs is ontwikkeld zoals digitaal leermateriaal, toetsen, schoolTV, etc. Maar er is ook ontzettend veel content die niet in eerste instantie voor het onderwijs is ontwikkeld, maar daarbinnen wel goed bruikbaar is. Op dit moment is de ervaring dat de docent erg veel moet zoeken naar het juiste materiaal. Om dit verbeteren is het van groot belang dat alle ontwikkelaars van materiaal wat specifiek voor het onderwijs wordt ontwikkeld gebruik gaat maken van de juiste set labels.

Sinds 2006 gebruiken we in Nederland de open standaard Content Zoekprofiel (CZP). Deze standaard beschrijft welke labels we moeten gebruiken bij het metadateren / labelen van digitaal leermateriaal. Uitgeverijen en ook steeds meer docenten die materiaal ontwikkelen gebruiken deze labels voor hun materiaal. Hierdoor kan dit materiaal veel beter en sneller gevonden worden door collega docenten. Het SLO heeft de standaard CZP aangevuld met vocabulaires / labels voor het voortgezet onderwijs. Negen lijsten met vakaanduidingen, leergebieden, profielen, domeinen, kerndoelen en leerniveauaanduidingen zorgen er nu voor dat ontwikkelaars nog specifieker kunnen aangeven voor wie het materiaal geschreven is.

De standaarden die in het Nederlandse onderwijs afgesproken zijn worden beheerd door EduStandaard. Dit is een centraal loket waar iedereen de juiste documentatie kan vinden en vragen kan stellen over het gebruik van de standaarden. Op 1 april lanceert EduStandaard de vocabulaire bank voor het onderwijs. Deze online voorziening biedt gebruikers een centrale plek voor alle labels die gebruikt worden voor het metadateren / labelen van digitaal leermateriaal. De inhoud en de status van de vocabulaires kan gemakkelijk bekeken en gedownload worden.

Voor meer info

EduStandaard

SLO

NOiV Congres 2009

2009-03-13T15:24:00.000+01:00

Het programma NOiV organiseerde 5 maart zijn jaarcongres. Het programma volgt het Actieplan Nederland Open in Verbinding , dat de staatssecretarissen van Economische Zaken, van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties in september 2007 naar de Tweede Kamer hebben gestuurd. Doel van dit actieplan is het stimuleren en informeren van overheidsinstanties in het gebruik van open standaarden en open source software. NOiV is de opvolger van het programma OSOSS (2003 - 2008). Ik heb zelf vorig jaar tijdens de opening van het programma een presentatie verzorgd over het gebruik van open standaarden in het onderwijs. Dit congres trok toen niet meer dan 250 bezoekers, bestaande uit leveranciers en overheidsinstanties die of heel sceptisch waren of volledig geloven in de toekomst van open standaarden en open source software. Dit zijn overigens twee volledig gescheiden werelden. We zien namelijk ook veel gesloten software gebruik maken van open standaarden. Opvallend was in ieder geval wel dat er dit jaar bijna 500 bezoekers waren vertegenwoordigt. Grote aantallen mannen in pakken met stapels visite kaartjes. Er kan verdiend worden aan OSOSS.

Tijdens de plenaire sessie sprak onder andere Tristan Nitot (voorzitter Mozilla Europe) Hij bleef in het begin lang doorpraten over het succes van de open standaarden HTTP://, HTML en URL. Natuurlijk hebben deze standaarden ons het Internet gebracht en is het allemaal prachtig wat we er mee kunnen, maar het was wel oude koek. Later liep hij warm op het feit dat de wereld technologie pas echt kan innoveren als we het open doen. Hij had de zaal op zijn hand toen hij vertelde dat het toch fantastisch is dat iedereen dankzij de open standaard GSM met elkaar kan bellen ongeacht of je een Nokia, Siemens, LG of Iphone hebt. Instant message zou volgens Microsoft ook zo'n grote innovatie worden, maar zo lang iedereen verplicht is om te kiezen voor een systeem zoals MSN, ICQ of Twitter kunnen we niet spreken van innovatie. En hier heeft hij eigenlijk wel een punt.
Xavier Guimard van het Franse Gendarmerie presenteerde zijn keuzes in het aanschaffen van software. In de afgelopen vijf jaar is het de Gendarmerie gelukt om meer dan 70.000 werkplekken volledig uit te rusten met Open Source Software. Op dit moment betekend dit een bezuiniging van 50 miljoen euro per jaar. De strategie is gevoerd vanuit het gebruik van open standaarden. Op elk moment dat er opnieuw voor software werd gekozen werd eerst de standaard bepaalt waarmee uitgewisseld zou worden. Stap twee was om de geschikte software er bij te vinden. Het viel hem op, dat open standaarden over het algemeen beter geïmplementeerd worden door opensource software leveranciers ten opzichte van gesloten licenties. Goede tips waren dat bedrijven en instellingen eerst moeten kijken welke pakketten de gebruiker echt nodig heeft voor dat ze het device vol stoppen met dure software die misschien niet nodig is. Een tweede tip. Om het personeel te stimuleren in de overstap kun je ze een nieuw device aanbieden. Wanneer je al 3 of 4 jaar dezelfde laptop hebt wil je vaak wel overstappen als dit betekend dat je een nieuw en licht model krijgt.

Tijdens de parallelsessies heb ik weinig nieuws gehoord. Bas Kruiswijk presenteerde Triple A en de aanbesteding voor het ontwikkelen van een open source administratie systeem. Verder heb ik nog geluisterd naar Peter Waters die de organisatie achter het bureau forum standaardisatie presenteerde. Goed om te zien dat de EduStandaard afspraken zoals het content zoekprofiel één voor één op de lijst lijken te verschijnen. De NTA 2035 E-portfolio zit nu ook in de eerste fase om geaccepteerd te worden.

Over het algemeen, dus best een intessante herstart van het programma NOiV. Ik ben benieuwd of er volgend jaar meer te zien is van de resultaten van het programma zelf.

Presentaties NOiV
Forum Standaardisatie